Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

इति निश्चित्य विन्ध्याद्रिर्ववृधे स मृधेक्षणः । अनंतगगनस्यांतं कुर्वद्भिः शिखरैरिव

iti niścitya vindhyādrirvavṛdhe sa mṛdhekṣaṇaḥ | anaṃtagaganasyāṃtaṃ kurvadbhiḥ śikharairiva

Đã quyết như vậy, núi Vindhya—vẻ mặt nghiêm lạnh—bắt đầu lớn lên, như thể các đỉnh núi đang làm nên tận cùng của bầu trời vô hạn.

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उक्त्यर्थक/इत्यादि-निपात) — Quotative particle
निश्चित्यhaving decided
निश्चित्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + चि (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
Formक्त्वान्त अव्ययभाव (Gerund), ‘having ascertained/decided’ — Indeclinable gerund
विन्ध्याद्रिःthe Vindhya mountain
विन्ध्याद्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + अद्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; समासः: विन्ध्यः अद्रिः (कर्मधारय)
ववृधेgrew / increased
ववृधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — Perfect, 3rd person, Singular, Atmanepada
सःhe (that one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular
मृधbattle
मृध:
Compound-member
TypeNoun
Rootमृध (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (पूर्वपद) — compound member ‘battle/contest’
ईक्षणःone with a warlike gaze
ईक्षणः:
Karta (Subject-apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; समासः: मृधे ईक्षणम् यस्य (सप्तमी-तत्पुरुष/उपपद) → ‘one whose gaze is in battle’
अनन्तendless
अनन्त:
Compound-member
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (पूर्वपद) — compound member ‘endless’
गगनस्यof the endless sky
गगनस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगगन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Genitive, Singular; समासः: अनन्तं गगनम् (कर्मधारय)
अन्तम्end / limit
अन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
कुर्वद्भिःby (those) making / doing
कुर्वद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental Plural (Masc./Neut.)
शिखरैःwith peaks
शिखरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Instrumental, Plural
इवas if / like
इव:
Upamana-marker (Simile/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा) — Particle of comparison

Narrative voice (contextual; within Kāśīkhaṇḍa often Skanda’s discourse)

Tirtha: Vindhya (as kṣetra-region, implied)

Type: kshetra

Scene: Vindhya, personified as a stern mountain-king, swells upward; successive peaks rise like spears, pressing toward the limitless sky, dark clouds gathering around the summits.

V
Vindhya
G
Gagana (sky)

FAQs

Unchecked pride inflates beyond measure and disrupts harmony—here symbolized by Vindhya’s unnatural growth.

No tīrtha is directly praised in this verse; it sets mythic background within the Kāśī-khaṇḍa’s sacred narrative.

None; the verse is descriptive, advancing the mythic storyline.