Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 61

Devanagari script

बिभ्यत्पतिव्रतास्पर्शं कुरुते भानुमानपि । सोमो गन्धर्व एवापि स्वपावित्र्याय नान्यथा

Transliteration

bibhyatpativratāsparśaṃ kurute bhānumānapi | somo gandharva evāpi svapāvitryāya nānyathā

Translation

Ngay cả Mặt Trời rực rỡ cũng, trong niềm kính sợ, tìm cầu sự chạm của người vợ pativratā; Mặt Trăng và các Gandharva cũng vậy—chỉ vì sự thanh tịnh của chính mình, không vì lý do nào khác.

Word by Word

• बिभ्यत्: fearing
• बिभ्यत्: Karta (Agent-participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √भी (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भयमानः’

• पतिव्रतास्पर्शम्: the touch of a faithful wife
• पतिव्रतास्पर्शम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पति-व्रता-स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पतिव्रतायाः स्पर्शः)

• कुरुते: does/undertakes
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• भानुमान्: the Sun (the radiant one)
• भानुमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भानुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपेक्षासूचक (particle ‘also/even’)

• सोमः: the Moon (Soma)
• सोमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• गन्धर्वः: the Gandharva
• गन्धर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle ‘indeed/only’)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपेक्षासूचक (particle ‘also/even’)

• स्वपावित्र्याय: for (their) own purification
• स्वपावित्र्याय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: स्व-पावित्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य पावित्र्यम्)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Sambandha (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb ‘otherwise’)

Speaker

Unknown (contextual narrator within Dharmāraṇya Khaṇḍa; likely a Purāṇic teacher-voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pativratā-sparśa-pāvanatā (conceptual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Personified Sūrya and Soma with halos approach a serene pativratā, extending hands in reverence; a Gandharva with vīṇā stands nearby; the act is framed as seeking purification, not romance.

Characters & Entities

• Bhānumān (Sun)
• Soma (Moon)
• Gandharva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Moral-spiritual purity is depicted as higher than cosmic power; even celestial beings honor it as a means of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No geographical tīrtha is named; the verse glorifies virtue itself as a purifier greater than place.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is doctrinal praise (stuti) of pativratā-dharma.