Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

न गच्छेत्तीर्थयात्रादिविवाहप्रेक्षणा दिषु । सुखसुप्तं सुखासीनं रममाणं यदृच्छया

Transliteration

na gacchettīrthayātrādivivāhaprekṣaṇā diṣu | sukhasuptaṃ sukhāsīnaṃ ramamāṇaṃ yadṛcchayā

Translation

Nàng không nên ra ngoài đi hành hương tirtha và các việc tương tự, cũng không nên đi xem hôn lễ hay những cuộc lễ hội cùng loại. Dẫu phu quân tình cờ đang ngủ yên, ngồi an nhàn hay vui hưởng, nàng cũng không được tự ý hành động theo ý mình mà coi nhẹ chàng.

Word by Word

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध/particle of negation)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तीर्थयात्रादिविवाहप्रेक्षणादिषु: in pilgrimages etc., wedding-viewings etc. (such occasions)
• तीर्थयात्रादिविवाहप्रेक्षणादिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थयात्रा + आदि + विवाह + प्रेक्षण + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; समाहार-भावे ‘-आदि’ सहितः; तत्पुरुष-समासः (तीर्थयात्रा-आदि-विवाह-प्रेक्षण-आदि-स्थानेषु)

• दिषु: in directions/places
• दिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन

• सुखसुप्तम्: one sleeping comfortably
• सुखसुप्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुख + सुप्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘सुखेन सुप्तम्’)

• सुखासीनम्: one sitting comfortably
• सुखासीनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सुख + आसीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (‘सुखेन आसीनम्’)

• रममाणम्: one enjoying/playing
• रममाणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रम् (धातु) + रममाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ/शानच्-प्रत्ययः (शानच्), आत्मनेपदी वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• यदृच्छया: by chance, casually
• यदृच्छया: Hetu/Prayojana (Manner/Cause nuance)
• Type: Indeclinable
• Root: यदृच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-निभम्; तृतीया-एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially)

Speaker

Narratorial voice within Dharmāraṇya Khaṇḍa (didactic instruction on strī-dharma; exact speaker not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: A woman pauses at the threshold with a travel bundle while a wedding procession passes; she turns back toward the inner room where her husband rests, choosing not to depart independently.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is framed as regulated freedom—acting with consideration for household responsibilities and marital order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tīrtha-yātrā is mentioned generically; no particular sacred geography is named in this shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

A restriction rather than a rite: avoidance of certain outings (including pilgrimage) in this conduct-code context.