Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 76

Devanagari script

शासनं चेन्न दृष्टं वो नैव तत्पालयाम्यहम् । द्विजाः कोपसमाविष्टा ददुः प्रत्युत्तरं तदा

Transliteration

śāsanaṃ cenna dṛṣṭaṃ vo naiva tatpālayāmyaham | dvijāḥ kopasamāviṣṭā daduḥ pratyuttaraṃ tadā

Translation

“Nếu các ngươi chưa từng thấy mệnh lệnh (uy quyền) ấy, ta quyết không tuân theo.” Bấy giờ các bậc nhị sinh, bị cơn giận chi phối, liền đáp lời.

Word by Word

• शासनम्: command/edict
• शासनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शासन (प्रातिपदिक; √शास् + ल्युट्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle ‘if’)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• दृष्टम्: seen
• दृष्टम्: Kriya (Predicative participle/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘seen’

• वः: by you / of you
• वः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; ‘by you/for you’ सन्दर्भे (genitive)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphasis ‘indeed/only’)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘that (command)’

• पालयामि: I obey/maintain
• पालयामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• द्विजाः: the twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कोपसमाविष्टाः: possessed by anger
• कोपसमाविष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोप-सम्-आ-विश् (प्रातिपदिक; कोप + समाविष्ट)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘समाविष्ट’ = ‘entered/possessed’; विशेषणम् (dvijāḥ)

• ददुः: gave
• ददुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्ष-भूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• प्रत्युत्तरम्: a reply/counter-answer
• प्रत्युत्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रति-उत्तर (प्रातिपदिक; प्रति + उत्तर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तदा: then
• तदा: Adhikarana/Avyaya (Time adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

Speaker

King (first line); Narrator (second line describing response)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king stands firm, refusing to ‘uphold’ an unseen command; brāhmaṇas rise with anger, their faces stern, one raising a hand in admonition; the forest clearing feels charged, as if heat shimmers from ascetic power.

Characters & Entities

• Dwijas (Brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When authority and dharma are disputed, humility and proper evidence are required; anger escalates conflict and obscures truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the setting; the verse highlights governance and dharma within a sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.