Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 60

Devanagari script

पुत्रशोकादिवोन्मत्तमिंद्रसेनं महीपतिम् । प्रसह्य तस्य दायादाः सप्तांगं जह्रुरोजसा

Transliteration

putraśokādivonmattamiṃdrasenaṃ mahīpatim | prasahya tasya dāyādāḥ saptāṃgaṃ jahrurojasā

Translation

Vua Indrasena, như kẻ hóa cuồng vì nỗi tang thương mất con; các người thừa tự của ông đã cưỡng đoạt, dùng sức mạnh mà chiếm lấy vương quốc với đủ bảy chi phần.

Word by Word

• पुत्रशोकादिव: as if (from) grief for a son
• पुत्रशोकादिव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुत्रशोक + इव (प्रातिपदिक + अव्यय)
• Form: इव-उपमावाचक अव्यय; पूर्वपदं ‘पुत्रशोक’ (पुत्रस्य शोकः) इति षष्ठी-तत्पुरुषार्थः

• उन्मत्तम्: mad/deranged
• उन्मत्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उन्मत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• इन्द्रसेनम्: Indrasena
• इन्द्रसेनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रसेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• महीपतिम्: the king (lord of the earth)
• महीपतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही + पति (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीयाः पतिः)

• प्रसह्य: having overpowered/forcibly
• प्रसह्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र-√सह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• दायादाः: heirs/claimants
• दायादाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दायाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• सप्ताङ्गम्: the seven limbs/parts
• सप्ताङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सप्त + अङ्ग (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (सप्त अङ्गानि)

• जह्रुः: they took away/removed
• जह्रुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• ओजसा: by force/with strength
• ओजसा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A grief-stricken king sits disheveled on a throne or on the ground, while assertive heirs and ministers take control—seals, banners, treasury keys, and armed guards symbolize the seven limbs of the kingdom being seized.

Characters & Entities

• Indrasena
• Dāyādāḥ (heirs)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When inner balance collapses, worldly authority becomes unstable; dharma requires self-mastery so the realm is not lost to force.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes political seizure of the saptāṅga (seven-limbed) kingdom.