Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

Devanagari script

अथ वृद्धैः समाश्वस्तश्चित्रवर्मा महीपतिः । शनैर्नगरमागत्य सान्त्वयामास चात्मजाम्

Transliteration

atha vṛddhaiḥ samāśvastaścitravarmā mahīpatiḥ | śanairnagaramāgatya sāntvayāmāsa cātmajām

Translation

Bấy giờ vua Citravarmā, được các bậc trưởng lão an ủi, chậm rãi trở về thành và dịu dàng vỗ về, khuyên giải ái nữ của mình.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Discourse marker (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle: then/now)

• वृद्धैः: by the elders
• वृद्धैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन

• समाश्वस्तः: consoled, reassured
• समाश्वस्तः: Karta (Subject attribute/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + श्वस् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘समाश्वसितः/समाश्वस्तः’

• चित्रवर्मा: Chitravarma
• चित्रवर्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्रवर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• महीपतिः: the king
• महीपतिः: Karta (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महीपति (प्रातिपदिक: मही + पति)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• शनैः: slowly
• शनैः: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शनैः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: slowly/gradually)

• नगरम्: the city
• नगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive): having come

• सान्त्वयामास: consoled
• सान्त्वयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सान्त्वय् (धातु; नामधातु from सान्त्व)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (and)

• आत्मजाम्: his daughter
• आत्मजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मजा (प्रातिपदिक: आत्मन् + जा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः जा)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this excerpt)

Visual Art Cues

Scene: King Citravarmā, steadied by venerable elders, returns slowly to the city; he approaches his grieving daughter and speaks words of comfort, his hand raised in reassurance.

Characters & Entities

• Citravarmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Elders and wise counsel help restore balance; dharma includes compassionate support for the afflicted.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates consolation and return to the city.