Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66

Devanagari script

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामंतमुद्धतम् । दृष्ट्वा क्रोधेन नृपतिः शिरच्छेदमकारयत्

Transliteration

amātyena samānītaṃ śatruṃ sāmaṃtamuddhatam | dṛṣṭvā krodhena nṛpatiḥ śiracchedamakārayat

Translation

Thấy kẻ chư hầu địch kiêu ngạo do đại thần áp giải đến, nhà vua nổi giận và truyền lệnh chém đầu hắn.

Word by Word

• अमात्येन: by the minister
• अमात्येन: Karaṇa (Instrument/Agent in passive context)
• Type: Noun
• Root: अमात्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• समानीतम्: brought
• समानीतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + √नी (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शत्रुम् विशेषयति

• शत्रुम्: enemy
• शत्रुम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• सामन्तम्: feudatory
• सामन्तम्: Karma (Apposition)
• Type: Noun
• Root: सामन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शत्रुम् विशेषयति

• उद्धतम्: arrogant, insolent
• उद्धतम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: उद्धत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सामन्तम्/शत्रुम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया

• क्रोधेन: with anger
• क्रोधेन: Hetu/Kāraṇa (Cause)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• नृपतिः: the king
• नृपतिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: नृपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• शिरच्छेदम्: beheading, cutting off the head
• शिरच्छेदम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: शिरस् + छेद (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘शिरसः छेदः’; पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• अकारयत्: caused (it) to be done / ordered
• अकारयत्: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु) (णिच् causative)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच् (causative) ‘कारयति’

Speaker

Śāṇḍilya

Visual Art Cues

Scene: The king, eyes blazing, gestures for execution as the arrogant feudatory stands defiant; guards draw swords, the minister stands aside, the court freezes in shock.

Characters & Entities

• Śāṇḍilya
• King (Nṛpati)
• Minister (Amātya)
• Sāmanta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger-driven action, especially during sacred observance, is shown as a seed for adverse karmic results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the focus is ethical causality within a royal narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse highlights a breach of inner discipline (self-control) amid religious context.