Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 63

Devanagari script

तस्य पूजयतो भक्त्या देवं त्रिभुवनेश्वरम् । आसीत्कलकलारावः सर्वत्र नगरे महान्

Transliteration

tasya pūjayato bhaktyā devaṃ tribhuvaneśvaram | āsītkalakalārāvaḥ sarvatra nagare mahān

Translation

Khi ông thành kính thờ phụng vị Thần là Chúa tể của ba cõi, khắp trong thành bỗng dậy lên tiếng ồn ào náo động lớn lao.

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• पूजयतः: of (him) worshipping / while he worshipped
• पूजयतः: Sambandha (Genitive absolute-like: 'while worshipping')
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) → पूजयत् (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• त्रिभुवनेश्वरम्: lord of the three worlds
• त्रिभुवनेश्वरम्: Karma (Apposition to object)
• Type: Noun
• Root: त्रि-भुवन-ईश्वर (प्रातिपदिक: त्रि + भुवन + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण/उपाधि (appositive to ‘देवम्’)

• आसीत्: there was
• आसीत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• कलकलारावः: a loud clamorous noise
• कलकलारावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कलकल-आराव (प्रातिपदिक: कलकल + आराव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वत्र: everywhere
• सर्वत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: everywhere)

• नगरे: in the city
• नगरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• महान्: great, loud
• महान्: Karta (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘कलकलारावः’)

Speaker

Śāṇḍilya

Skanda Dialogue

Listener: the petitioner and assembly (implied)

Visual Art Cues

Scene: Inside a temple or palace shrine, the king worships Śiva; outside, the city erupts—people running, guards shouting, drums sounding alarm—contrasting inner stillness with outer chaos.

Characters & Entities

• Śāṇḍilya
• Tribhuvaneśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional practice can be tested by sudden disturbances; steadiness in worship is implicitly valued.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the setting is a generic 'city' within a karmic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

The ongoing worship of Śiva (as Tribhuvaneśvara) is referenced; no additional rite is prescribed here.