Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तस्य पालयतो भूमिं धर्मेण मुनिपुंगवाः । व्यतीयाय महान्कालः सुखेनैव महामतेः

Transliteration

tasya pālayato bhūmiṃ dharmeṇa munipuṃgavāḥ | vyatīyāya mahānkālaḥ sukhenaiva mahāmateḥ

Translation

Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, khi ngài cai trị và gìn giữ cõi đất theo dharma, một quãng thời gian dài đã trôi qua đối với vị vua đại trí ấy trong an lạc và thanh bình.

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम् (singular)

• पालयतः: while (he was) ruling/protecting
• पालयतः: Adjectival to 'तस्य' (कर्तृवाचक-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: पालयत् (पाल् धातु, शतृ-प्रत्ययः)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः (present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• भूमिम्: the earth/kingdom
• भूमिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः (feminine), द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम् (singular)

• धर्मेण: by righteousness
• धर्मेण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम् (singular)

• मुनिपुंगवाः: O best of sages
• मुनिपुंगवाः: Sambodhyatva/Addressed (Vocative sense in context)
• Type: Noun
• Root: मुनि + पुंगव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम् (plural)

• व्यतीयाय: passed by, elapsed
• व्यतीयाय: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अति + इ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular)

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम् (singular)

• कालः: time
• कालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम् (singular)

• सुखेन: with ease, pleasantly
• सुखेन: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम् (singular)

• एव: indeed, just
• एव: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपातः (particle/emphasis)

• महामतेः: of the great-minded (king)
• महामतेः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम् (singular)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: Sages (munipuṅgava addressed)

Visual Art Cues

Scene: A flourishing city and countryside under a righteous king: orderly streets, content citizens, sages performing rites, fields abundant—time passing shown by seasonal motifs.

Characters & Entities

• Satyaratha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous rule aligned with dharma naturally yields stability and well-being over time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this verse; it is a rajadharma-centered narrative transition.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on ethical governance rather than ritual practice.