Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

पराशर उवाच । अत्रावाच्यं हि यत्किंचित्कथं शक्तोस्मि शंसितुम् । यच्छ्रुत्वा धृतिमंतोपि विषादं प्राप्नुयुर्जनाः

Transliteration

parāśara uvāca | atrāvācyaṃ hi yatkiṃcitkathaṃ śaktosmi śaṃsitum | yacchrutvā dhṛtimaṃtopi viṣādaṃ prāpnuyurjanāḥ

Translation

Parāśara nói: Ở đây có điều không nên thốt ra—làm sao ta có thể tuyên nói? Nghe điều ấy, ngay cả người kiên định cũng có thể rơi vào sầu muộn.

Word by Word

• पराशरः: Parāśara
• पराशरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: parāśara (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)

• अत्र: here, in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (Adverb of place)

• अवाच्यम्: unspeakable
• अवाच्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: avācya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात (Particle), हेत्वर्थ/बलार्थ (emphasis/indeed)

• यत्: whatever which
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धक-सर्वनाम (Relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• किंचित्: anything, something
• किंचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: kiṃcit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अनिश्चित/अल्पार्थक (Indefinite), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• कथम्: how
• कथम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: katham (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक-अव्यय (Interrogative adverb)

• शक्तः: able
• शक्तः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śakta (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (PPP used adjectivally), पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)

• शंसितुम्: to declare, to tell
• शंसितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: śaṃs (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमन्त)

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सम्बन्धक-सर्वनाम (Relative pronoun), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-visheshana (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: śru (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund/क्त्वान्त)

• धृतिमन्तः: steadfast (people)
• धृतिमन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: dhṛtimant (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: निपात (Particle), अप्यर्थ (even/also)

• विषादम्: despondency
• विषादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: viṣāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• प्राप्नुयुः: might attain
• प्राप्नुयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: prāp (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)

• जनाः: people
• जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jana (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)

Speaker

Parāśara

Skanda Dialogue

Listener: the king

Visual Art Cues

Scene: Parāśara raises a hand in gentle restraint, eyes lowered, expressing reluctance; the king watches anxiously, the court/āśrama tense and quiet.

Characters & Entities

• Parāśara
• dhṛti (steadfastness)
• viṣāda (grief)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes responsible speech—truth may be heavy, and a sage weighs compassion and the hearer’s capacity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse is about ethical disclosure within a dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is stated; it highlights the dharma of vāṇī (speech) and sensitivity.