Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

मम मायातमो नष्टं ज्ञानदृष्टिः प्रकाशिता । तव दर्शनमात्रेण प्रायोहममरोत्तमः

Transliteration

mama māyātamo naṣṭaṃ jñānadṛṣṭiḥ prakāśitā | tava darśanamātreṇa prāyohamamarottamaḥ

Translation

Bóng tối dày đặc của māyā trong lòng ta đã tan; con mắt của trí tuệ (jñāna) đã bừng sáng. Chỉ nhờ được darśana của ngài, ta cảm như mình được tôn cao tựa các bậc bất tử.

Word by Word

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: asmad (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; अस्मद्-शब्द

• मायातमः: darkness of delusion
• मायातमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: māyā-tamas (प्रातिपदिक: māyā + tamas)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मायायाः तमः)

• नष्टम्: destroyed; gone
• नष्टम्: Kriya (Predicate state)
• Type: Verb
• Root: √naś (धातु) + kta (कृत्)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate: destroyed)

• ज्ञानदृष्टिः: vision of knowledge
• ज्ञानदृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jñāna-dṛṣṭi (प्रातिपदिक: jñāna + dṛṣṭi)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (ज्ञानस्य दृष्टिः)

• प्रकाशिता: has been illuminated/revealed
• प्रकाशिता: Kriya (Predicate state)
• Type: Verb
• Root: pra-√kāś (धातु) + kta (कृत्)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्यय, कर्मणि); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (made manifest)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: yusmad (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; युष्मद्-शब्द

• दर्शनमात्रेण: by mere sight (of you)
• दर्शनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: darśana-mātra (प्रातिपदिक: darśana + mātra)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (दर्शनस्य मात्रम्)

• प्रायः: almost; as it were
• प्रायः: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: prāyas (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (generally/almost)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Pronoun
• Root: asmad (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अस्मद्-शब्द

• अमरोत्तमः: best among the immortals
• अमरोत्तमः: Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
• Type: Noun
• Root: amara-uttama (प्रातिपदिक: amara + uttama)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (अमराणाम् उत्तमः)

Speaker

The King (Rājā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Guru/Ṛṣi-darśana (puruṣa-tīrtha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The king confesses inner darkness dissolved and knowledge awakened merely by seeing the sage; depict a subtle radiance emanating from the ṛṣi, with darkness receding from the king’s heart-space.

Characters & Entities

• māyā
• jñāna
• darśana
• amara (devas/immortals)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of a realized sage is portrayed as dispelling delusion and awakening jñāna, elevating the seeker’s inner state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse praises the sanctifying power of holy presence rather than a geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the implied practice is seeking darśana and guidance of saints/sages.