Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 2›Shloka 70
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 70

Devanagari script

अलक्षिता मदपरैर्भर्त्सयंती पदेपदे । यन्मया शापदग्धेन कृतमहो दुरत्ययम् । न शांतिर्जायते तस्य प्रायश्चित्तसहस्रकैः

Transliteration

alakṣitā madaparairbhartsayaṃtī padepade | yanmayā śāpadagdhena kṛtamaho duratyayam | na śāṃtirjāyate tasya prāyaścittasahasrakaiḥ

Translation

Kẻ say men kiêu mạn chẳng nhận ra nàng, nhưng nàng vẫn quở trách ta ở mỗi bước chân. Than ôi! Ta, kẻ bị lời nguyền thiêu đốt, đã gây nên việc nặng nề, khó bề vượt qua; vì đó, dẫu làm hàng ngàn lễ sám hối, tâm an cũng chẳng sinh.

Word by Word
अलक्षिताunnoticed
अलक्षिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + लक्ष् (धातु) → अलक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्: 'unnoticed'
मदपरैःby those devoted to pride (my proud ones)
मदपरैः:
Karana (Instrument/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootमद + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (मदे पराः = 'devoted to pride/intoxication')
भर्त्सयन्तीrebuking, scolding
भर्त्सयन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभर्त्स् (धातु) → भर्त्सयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि: 'rebuking'
पदेat (each) step/place
पदे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
पदेat every step
पदे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्ति (idiom: 'at every step')
यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मयाby me
मया:
Kartr (Agent expressed instrumentally)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
शापदग्धेन(by me) burnt by a curse
शापदग्धेन:
Karana (Instrument/State)
TypeAdjective
Rootशाप + दग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः (शापेन दग्धः) विशेषणम् (मया)
कृतम्done, committed
कृतम्:
Karma (Object/Result)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि/भावे: 'done'
अहोalas! indeed!
अहो:
Bhava (Exclamation)
TypeIndeclinable
Rootअहो (अव्यय)
Formविस्मय/खेदसूचक-अव्यय (interjection)
दुरत्ययम्hard to atone for, difficult to overcome
दुरत्ययम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर् + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/नञ्-न, 'hard to atone/overcome' विशेषणम् (कृतम्)
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
शान्तिःpeace, appeasement
शान्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
जायतेarises, is produced
जायते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
तस्यof that / for that (sin/deed)
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
प्रायश्चित्तसहस्रकैःby thousands of expiations
प्रायश्चित्तसहस्रकैः:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootप्रायश्चित्त + सहस्रक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रायश्चित्तानां सहस्रकैः)
Speaker

King (unnamed in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: The king confesses with downcast eyes; a faint aura of ‘burning’ (curse) is symbolized as dark-red haze around him; behind, a subtle feminine figure (conscience/‘she’ who reproaches) appears as a shadowy presence; the sage remains compassionate.

Characters & Entities
B
Brahmahatyā (implied)
Ś
Śāpa (curse)
P
Prāyaścitta

FAQs

Grave wrongdoing produces relentless inner torment; pride blinds one to it, and mere quantity of expiations cannot replace the right, divinely aligned remedy.

None directly; the verse emphasizes the moral-psychological weight of sin rather than a location.

Prāyaścitta (expiation) is mentioned—specifically that even thousands of expiations did not yield peace for this offense.

←Previous Verse
Next Verse→