Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

एवं वदति योगीशे राज्ञी सा विनयान्विता । स्वपुत्रं पादयोस्तस्य निपात्यैनमभाषत

Transliteration

evaṃ vadati yogīśe rājñī sā vinayānvitā | svaputraṃ pādayostasya nipātyainamabhāṣata

Translation

Khi bậc Chúa tể của các hành giả yoga nói như vậy, hoàng hậu đầy lòng khiêm cung đã khiến chính con trai mình phủ phục dưới chân Ngài, rồi mới kính cẩn thưa lời.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of manner)

• वदति: speaks
• वदति: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• योगीशे: in/with regard to the lord of yogins (Yogīśa)
• योगीशे: Adhikaraṇa (Locative)
• Type: Noun
• Root: योगीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

• राज्ञी: the queen
• राज्ञी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज्ञी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• विनय-अन्विता: endowed with humility
• विनय-अन्विता: Viśeṣaṇa (Qualifier of राज्ञी/सा)
• Type: Adjective
• Root: विनय (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषण; (विनयेन अन्विता = endowed with humility)

• स्व-पुत्रम्: her own son
• स्व-पुत्रम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन

• पादयोः: at the feet (of)
• पादयोः: Adhikaraṇa (Locative: at the feet)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी द्विवचन (Genitive/Locative dual); अत्र सप्तमी (Locative) अर्थः

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन; सर्वनाम

• निपात्य: having prostrated/placed down
• निपात्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: नि√पत् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); (निपात्य = having made fall/placing down)

• एनम्: him
• एनम्: Karma (Object of अभाषत)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• अभाषत: spoke (to)
• अभाषत: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: अभि√भाष् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator)

Visual Art Cues

Scene: A queen, modest and composed, gently guides her young son to bow at the feet of a serene Śiva-yogin; the yogin sits in calm authority, suggesting compassion and spiritual power.

Characters & Entities

• yogīśa (Śivayogin/Ṛṣabha)
• rājñī (queen)
• svaputra (prince)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and surrender at the feet of the wise is portrayed as the gateway to right instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is indicated; the verse highlights conduct (ācāra) rather than geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāda-vandana/prostration is implied as a devotional act toward a realized teacher.