Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यश्चैष भारतस्यार्थे तत्र सिद्धः किरीटभृत् । भ्राता ते फाल्गुनो नाम विद्ध्येनं नरदैवतम्

Transliteration

yaścaiṣa bhāratasyārthe tatra siddhaḥ kirīṭabhṛt | bhrātā te phālguno nāma viddhyenaṃ naradaivatam

Translation

Và tại đó, vì đại sự chiến tranh Bhārata, bậc đội vương miện đã thành tựu viên mãn. Hãy biết người ấy là huynh đệ của ngươi, tên Phālguna (Arjuna)—một vị thần giữa loài người.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)

• एषः: this (person)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; निर्देशार्थ-सर्वनाम (demonstrative pronoun)

• भारतस्य: of Bhārata (the Bhārata war/epic)
• भारतस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अर्थे: for the sake/purpose
• अर्थे: Adhikarana (Location/Context/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (in the matter/purpose)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• सिद्धः: accomplished, perfected
• सिद्धः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सिध् (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• किरीटभृत्: the crown-bearer
• किरीटभृत्: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: किरीट + भृत् (प्रातिपदिक; √भृ (धातु) → भृत् ‘bearer’)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (किरीटं बिभर्ति इति)

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• फाल्गुनः: Phālguna (Arjuna)
• फाल्गुनः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: फाल्गुन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Specifier)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (quotative/‘by name’)

• विद्धि: know (you should know)
• विद्धि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• एनम्: him
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देशार्थ-सर्वनाम

• नरदैवतम्: the deity of men
• नरदैवतम्: Karma (Object complement/कर्म-प्रत्यय)
• Type: Noun
• Root: नर + दैवत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणां दैवतं)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) taṭa-tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A king addressed as ‘rājan’ in surrounding context

Visual Art Cues

Scene: On the serene bank of the Narmadā, a crown-bearing warrior-sage (Arjuna/Phālguna) is shown as ‘siddha’, with river, forest hermitage elements, and subtle war-omen motifs indicating ‘Bhārata-artha’.

Characters & Entities

• Phālguna (Arjuna)
• Bhārata (Mahābhārata war)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sacred place is shown as a field for attaining siddhi through disciplined purpose aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Badaryāśrama is implied as the place where Arjuna attained accomplishment.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is prescribed; the verse highlights attainment (siddhi) associated with the site.