Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 89

Devanagari script

मासोपवासमुग्रं च षष्ठान्नं पञ्चमं व्रतम् । तत्र तीर्थे तु यः कुर्यात्सोऽक्षयां गतिमाप्नुयात्

Transliteration

māsopavāsamugraṃ ca ṣaṣṭhānnaṃ pañcamaṃ vratam | tatra tīrthe tu yaḥ kuryātso'kṣayāṃ gatimāpnuyāt

Translation

Việc trai giới nghiêm khắc suốt một tháng, pháp tu “ăn vào ngày thứ sáu”, và lời nguyện “ngày thứ năm”—ai thực hành tại thánh địa tīrtha ấy sẽ đạt đến cảnh giới akṣaya, vận mệnh tâm linh bất hoại.

Word by Word

• māsa-upavāsam: a month-long fast
• māsa-upavāsam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: māsa (प्रातिपदिक) + upavāsa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मासस्य उपवासः)

• ugram: severe
• ugram: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ugra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (māsa-upavāsam इति)

• ca: and
• ca: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• ṣaṣṭha-annam: the sixth-day meal (food on the sixth day)
• ṣaṣṭha-annam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ṣaṣṭha (प्रातिपदिक) + anna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (षष्ठम् अन्नम्)

• pañcamam: fifth
• pañcamam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: pañcama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (vratam इति)

• vratam: vow/observance
• vratam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vrata (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• tatra: there
• tatra: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: 'there')

• tīrthe: at the sacred ford/place
• tīrthe: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• tu: indeed/but
• tu: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (particle; contrast/emphasis)

• yaḥ: who (he who)
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• kuryāt: should perform
• kuryāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• saḥ: he
• saḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• akṣayām: imperishable
• akṣayām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: akṣayā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (gatim इति)

• gatim: state/goal
• gatim: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: gati (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• āpnuyāt: would attain
• āpnuyāt: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: āp (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Speaker

Unspecified

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (general)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim on the Narmadā bank performing austere vrata: simple leaf-plate meal on the sixth day, water-pot, kusa grass seat, river flowing with sacred calm; nearby a small shrine and ascetics witnessing.

Characters & Entities

• Tīrtha (sacred site)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity performed at a sanctified place yields enduring spiritual fruit—discipline becomes a bridge to the imperishable.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse refers to ‘that tīrtha’ within Revākhaṇḍa (Revā/Narmadā pilgrimage landscape), indicating the locale described in the surrounding passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

Māsopavāsa (month-long fast), ṣaṣṭhānna regimen, and pañcama-vrata to be performed at the tīrtha.