Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 43

Devanagari script

एवं देवा वरं दत्त्वा हरीश्वरपुरोगमाः । स्वस्थानमगमन् पूर्वं मुक्त्वा तन्नाम चोत्तमम्

Transliteration

evaṃ devā varaṃ dattvā harīśvarapurogamāḥ | svasthānamagaman pūrvaṃ muktvā tannāma cottamam

Translation

Như vậy, chư thiên—do Harīśvara dẫn đầu—sau khi ban ân phúc, trước hết xưng dương danh hiệu tối thắng của thánh địa ấy, rồi trở về cõi của mình.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकाले कृत्य (having given)

• हरीश्वरपुरोगमाः: with Hari and Īśvara in front/leading
• हरीश्वरपुरोगमाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हरि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (येषां पुरोगमौ हरि-ईश्वरौ ते)

• स्वस्थानम्: their own abode
• स्वस्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (स्वं स्थानम्)

• अगमन्: went
• अगमन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• पूर्वम्: before/previously
• पूर्वम्: Sambandha (Time/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• मुक्त्वा: having left/abandoned
• मुक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वकाले कृत्य (having released/left)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम; (नाम) इत्यस्य विशेषणम्

• नाम: name
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (नाम) इत्यस्य

Speaker

Skanda (deduced, narrative continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnamed here (the tīrtha whose 'excellent name' is proclaimed)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An assembly of devas, led by Harīśvara, stands above the riverbank shrine; they bestow a boon and then depart skyward, while a sage or herald proclaims the tīrtha’s auspicious name to the world.

Characters & Entities

• Devas
• Harīśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine sanction and naming (nāma-māhātmya) establish a site’s authority and sanctity in sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha whose ‘excellent name’ is proclaimed within Revā Khaṇḍa Adhyāya 84 (context: Revā–Kumbheśvara/Skanda-nāma tīrtha).

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; it narrates the granting of a boon and the proclamation of the tīrtha’s name.