Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 4

Devanagari script

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

Transliteration

bhobho ṛṣivara śreṣṭha tuṣṭāhaṃ tava bhaktitaḥ | varaṃ yācaya me vipra parāśara mahāmate

Translation

Nữ Thần phán: “Hỡi bậc hiền triết tối thượng trong hàng ṛṣi! Ta hoan hỷ vì lòng sùng kính của ông. Hỡi vị brāhmaṇa, hỡi Parāśara đại trí, hãy cầu xin một ân phúc nơi Ta.”

Word by Word

• भोभो: O! O!
• भोभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भोभो (अव्यय)
• Form: सम्बोधन-निपात (vocative particle; संबोधनार्थ)

• ऋषिवर: best of sages
• ऋषिवर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ऋषीणां वरः)

• श्रेष्ठ: O excellent one
• श्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• तुष्टा: pleased
• तुष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; √तुष् धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• भक्तितः: because of (your) devotion
• भक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; ‘-तः’ = तसिल्-प्रत्ययार्थ (from/because of)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• याचय: ask (request)
• याचय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √याच् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: from me / to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative sg; enclitic)

• विप्र: O brāhmaṇa
• विप्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• पराशर: O Parāśara
• पराशर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पराशर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् मतिः यस्य सः)

Speaker

Mahādevī (Gaurī/Nārāyaṇī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (Narmadā bank)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Parāśara

Visual Art Cues

Scene: Devī appears before Parāśara, addressing him as the best of sages, her posture benevolent, hand raised in boon-giving gesture (varada-mudrā), riverbank as backdrop.

Characters & Entities

• Mahādevī
• Parāśara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace responds to sustained devotion; boons are framed as the fruit of bhakti and tapas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Narmadā-bank sacred region where Parāśara’s devotion pleased the Goddess (context: Pāreśvara area).

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite; the verse depicts the culmination of tapas/bhakti—Devī’s invitation to request a boon.