Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र आनन्देश्वरमुत्तमम् । तत्तीर्थं कथयिष्यामि सर्वपापक्षयंकरम्

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchettu rājendra ānandeśvaramuttamam | tattīrthaṃ kathayiṣyāmi sarvapāpakṣayaṃkaram

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi sau đó, hỡi bậc chúa tể các vua, hãy đến Ānandeśvara tối thượng. Ta sẽ thuật về thánh địa (tīrtha) ấy, nơi tiêu trừ mọi tội lỗi.

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• तु: indeed; but
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (particle)

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र (प्रातिपदिक; राजा + इन्द्र)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• आनन्देश्वरम्: Ānandeśvara (Lord of Bliss)
• आनन्देश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आनन्द-ईश्वर (प्रातिपदिक; आनन्द + ईश्वर)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• उत्तमम्: supreme; excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier) आनन्देश्वरम्-शब्दस्य

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (qualifier) तीर्थम्-शब्दस्य

• तीर्थम्: holy place; pilgrimage site
• तीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• कथयिष्यामि: I will describe
• कथयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; णिजन्त causative of कथ्)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन

• सर्वपापक्षयंकरम्: causing the destruction of all sins
• सर्वपापक्षयंकरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-पाप-क्षय-कर (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + क्षय + कर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier) तीर्थम्-शब्दस्य

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandeśvara

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira (addressed as rājendra)

Visual Art Cues

Scene: Sage Mārkaṇḍeya instructs King Yudhiṣṭhira on proceeding to the ‘excellent Ānandeśvara’ tīrtha; a riverine landscape suggests Revā/Narmadā, with a Śiva shrine near the bank and pilgrims preparing for darśana.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Ānandeśvara
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a sanctified Śaiva site is presented as a dharmic means for inner purification and the removal of sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ānandeśvara Tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A directive to go (yātrā) to Ānandeśvara; further rites are implied to be described subsequently.