Adhyaya 65
Chương này được trình bày dưới dạng đối thoại, trong đó hiền thánh Mārkaṇḍeya chỉ dạy vua Yudhiṣṭhira về một thánh địa bên bờ sông Narmadā mang tên Ānandeśvara. Trước hết là phần nguồn gốc: sau khi các loài quỷ bị diệt, Maheśvara (Śiva) được chư thiên và muôn loài tôn kính; Ngài hiện thân Bhairava, có Gaurī làm phối ngẫu, và thực hiện vũ điệu thiêng trên bờ nam của Narmadā. Từ sự kiện nền tảng ấy, nơi này được gọi là Ānandeśvara, trở thành chốn có năng lực tẩy trừ ô uế và nghiệp chướng. Tiếp theo là chỉ dẫn nghi lễ: nên thờ phụng thần linh vào các ngày Aṣṭamī, Caturdaśī và Paurṇamāsī, với việc xức hương thơm, và kính đãi các brāhmaṇa tùy theo khả năng. Kinh cũng khuyến khích go-dāna (bố thí bò) và vastra-dāna (bố thí y phục), đồng thời nêu một nghi thức śrāddha theo mùa (đặc biệt là trayodaśī của mùa Vasanta), với các lễ vật thiết thực như inguda, badara, bilva, akṣata và nước. Phần phalaśruti kết lại khẳng định: công hạnh ấy đem lại sự mãn nguyện lâu bền cho tổ tiên và sự tiếp nối con cháu qua nhiều đời nhiều kiếp, đặt việc hành lễ như một bổn phận đạo đức và phúc lợi tâm linh dài lâu.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र आनन्देश्वरमुत्तमम् । तत्तीर्थं कथयिष्यामि सर्वपापक्षयंकरम्
Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi sau đó, hỡi bậc chúa tể các vua, hãy đến Ānandeśvara tối thượng. Ta sẽ thuật về thánh địa (tīrtha) ấy, nơi tiêu trừ mọi tội lỗi.
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । आनन्दश्चैव संजातो रुद्रस्य द्विजसत्तम । कथ्यतां मे च तत्सर्वं संक्षेपात्सह बान्धवैः
Yudhiṣṭhira thưa: Bạch bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, vì sao Rudra lại sinh hoan hỷ? Xin kể cho con tất cả một cách vắn tắt, cùng sự liên hệ với quyến thuộc.
Verse 3
श्रीमार्कण्डेय उवाच । कथयामि नृपश्रेष्ठ आनन्देश्वरमुत्तमम् । दानवानां वधं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः
Śrī Mārkaṇḍeya nói: Hỡi bậc vua tối thượng, ta sẽ kể về Ānandeśvara cao quý. Sau khi diệt các Dānava, Maheśvara—Đấng Thần của chư thần—(đã hiển lộ vinh quang ấy).
Verse 4
पूजितो दैवतैः सर्वैः किन्नरैर्यक्षपन्नगैः । आनन्दसंयुतो देवो ननर्त वृषवाहनः
Được tất cả chư thiên, cùng các Kinnara, Yakṣa và loài rắn (Nāga) tôn thờ, vị Thần ấy—tràn đầy hỷ lạc—đã múa; Đấng cưỡi Bò đực (Vṛṣabha) làm linh thú.
Verse 5
भैरवं रूपमास्थाय गौर्या चार्द्धाङ्गसंस्थितः । भूतवेतालकङ्कालैर्भैरवैर्भैरवो वृतः
Ngài hóa hiện hình tướng Bhairava, với Gaurī an trú làm nửa thân của Ngài; Bhairava được vây quanh bởi vô số Bhairava—những đoàn Bhūta, Vetāla và các linh hồn xương cốt.
Verse 6
ननर्त नर्मदातीरे दक्षिणे पाण्डुनन्दन । तुष्टैर्मरुद्गणैः सर्वैः स्थापितः कमलासनः
Hỡi con của Pāṇḍu, Ngài đã múa trên bờ nam sông Narmadā. Khi toàn thể chúng Marut hoan hỷ, Phạm Thiên ngự tòa sen cũng được an lập tại nơi ấy.
Verse 7
तदाप्रभृति तत्तीर्थमानन्देश्वरमुच्यते । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां पौर्णमास्यां नराधिप
Từ đó về sau, bến thánh ấy được gọi là Ānandeśvara. Hỡi bậc quân vương, việc lễ bái đặc biệt được tán dương vào ngày mồng tám, ngày mười bốn và ngày rằm.
Verse 8
विधिवच्चार्चयेद्देवं सुगन्धेन विलेपयेत् । ब्राह्मणान्पूजयेत्तत्र यथाशक्त्या युधिष्ठिर
Hỡi Yudhiṣṭhira, tại đó hãy thờ phụng Thần theo đúng nghi thức, xức lên Ngài hương liệu thơm lành; và hãy kính trọng, cúng dường các brāhmaṇa tại đó tùy theo khả năng của mình.
Verse 9
गोदानं तत्र कर्तव्यं वस्त्रदानं शुभावहम् । वसन्तस्य त्रयोदश्यां श्राद्धं तत्रैव कारयेत्
Tại đó nên thực hành go-dāna (bố thí bò), và bố thí y phục đem lại điềm lành. Vào ngày mười ba của mùa xuân, cũng nên cử hành lễ śrāddha ngay tại nơi ấy.
Verse 10
इङ्गुदैर्बदरैर्बिल्वैरक्षतैश्च जलेन वा । प्रेतानां कारयेच्छ्राद्धमानन्देश्वर उत्तमे
Tại thánh địa Ānandeśvara tối thắng, nên cử hành lễ śrāddha cho người đã khuất bằng quả iṅguda, táo tàu (jujube), quả bilva và gạo akṣata (hạt nguyên)—hoặc chỉ dùng nước cũng được.
Verse 11
आनन्दिता भवेयुस्ते यावदाभूतसम्प्लवम् । सन्ततेर्वै न विच्छेदः सप्तजन्मसु जायते । आनन्दो हि भवत्तेषां प्रतिजन्मनि भारत
Họ sẽ hoan hỷ cho đến khi xảy ra pralaya, sự tan rã của muôn loài. Quả thật, dòng dõi họ không bị gián đoạn suốt bảy đời; và hỡi Bhārata, hạnh phúc đến với họ trong mỗi lần tái sinh.
Verse 65
। अध्याय
Tại đây kết thúc adhyāya (chương).