Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

Devanagari script

इन्द्रचन्द्रयमैर्रुद्रैरादित्यैर्वसुभिस्तथा । विश्वेदेवैस्तथा सर्वैः स्थापितस्त्रिदशेश्वरः

Transliteration

indracandrayamairrudrairādityairvasubhistathā | viśvedevaistathā sarvaiḥ sthāpitastridaśeśvaraḥ

Translation

Được thiết lập bởi Indra, Candra, Yama, các Rudra, các Āditya, các Vasu và toàn thể Viśvedeva—như vậy Đức Chúa tôn kính bởi ba mươi ba vị thần an trụ.

Word by Word

• इन्द्र: by Indra
• इन्द्र: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; समाहार-समुच्चयार्थे अन्यैः सह

• चन्द्र: by the Moon-god
• चन्द्र: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समुच्चितः

• यमैः: by the Yamas
• यमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• रुद्रैः: by the Rudras
• रुद्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• आदित्यैः: by the Ādityas
• आदित्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• वसुभिः: by the Vasus
• वसुभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण/समुच्चयार्थक ("also, likewise")

• विश्वेदेवैः: by the Viśvedevas
• विश्वेदेवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विश्वे + देव (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः: कर्मधारय (विश्वे देवाः)

• तथा: and also
• तथा: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: समुच्चयार्थक

• सर्वैः: by all (of them)
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (देवैः इत्यादीनाम्)

• स्थापितः: was established/installed
• स्थापितः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापि; क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय-विशेषणम्

• त्रिदशेश्वरः: the lord of the gods
• त्रिदशेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश + ईश्वर (प्रातिपदिक-द्वय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिदशानाम् ईश्वरः)

Speaker

Mārkaṇḍeya (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra deva-pratiṣṭhita Śaṅkara (name not specified in verse)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant Śaiva shrine/liṅga on a riverbank, surrounded by Indra, Candra, Yama, Rudras, Ādityas, Vasus, and Viśvedevas offering flowers, lamps, and Vedic praise; the river Revā flows nearby with ghāṭa steps and pilgrims at a distance.

Characters & Entities

• Indra
• Candra
• Yama
• Rudras
• Ādityas
• Vasus
• Viśvedevas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is magnified when even the devas honour and consecrate the deity there—affirming its supreme authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śaiva establishment connected with Karoḍeśvara/Tridaśeśvara in Revā Khaṇḍa’s sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, sthāpana/pratiṣṭhā (divine establishment/consecration) as performed by the gods; the verse praises rather than instructs.