Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 16

Devanagari script

अभिवादयते नित्यं भक्तिमान्मुनिपुत्रकः । पुनर्गच्छति तत्रैव कानने गिरिगह्वरे

Transliteration

abhivādayate nityaṃ bhaktimānmuniputrakaḥ | punargacchati tatraiva kānane girigahvare

Translation

Người con của vị hiền sĩ, đầy lòng sùng kính, hằng ngày đảnh lễ; rồi lại trở về chính khu rừng ấy, vào những khe núi, vực sâu nơi sơn cốc.

Word by Word

• अभिवादयते: salutes/pays respects
• अभिवादयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि + वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; णिजन्त (causative) प्रयोगः—अभिवादयते = अभिवादनं करोति

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)

• भक्तिमान्: devout, possessing devotion
• भक्तिमान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + मतुप् (प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)

• मुनिपुत्रकः: the sage’s son (young son)
• मुनिपुत्रकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—मुनिपुत्रकः = मुनेः पुत्रकः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (पुनरावृत्ति/again)

• गच्छति: goes
• गच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक/locative adverb)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चय/avadhāraṇa particle)

• कानने: in the forest
• कानने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कानन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• गिरिगह्वरे: in a mountain cave/cleft
• गिरिगह्वरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + गह्वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—गिरिगह्वरे = गिरेः गह्वरे (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Īśvara (Śiva) (deduced from immediate narrative context in Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa forest-āśrama setting (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devoted youth (muni-putra) bows with folded hands before his parents at the hermitage; then he turns back toward a dense forest path leading into rocky mountain clefts.

Characters & Entities

• Ṛkṣaśṛṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is expressed through consistent respectful practice (abhivādana) alongside steadfastness in one’s spiritual habitat and discipline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The forest and mountain-gorge landscape of Mandāraka within Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A daily practice is implied: offering salutations/respect to elders (abhivādana).