Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 40

Devanagari script

पञ्चरेफसमायुक्तं क्षकारं सुरपूजितम् । ओङ्कारेण समायुक्तमेतद्वेद्यं प्रकीर्तितम्

Transliteration

pañcarephasamāyuktaṃ kṣakāraṃ surapūjitam | oṅkāreṇa samāyuktametadvedyaṃ prakīrtitam

Translation

Âm tiết ‘kṣa’, kết hợp với năm chữ ‘ra’, được chư thiên tôn thờ, lại hòa cùng Oṃkāra—được tuyên xưng là mật ngữ thiêng liêng cần phải biết.

Word by Word

• पञ्चरेफसमायुक्तम्: joined with five ‘repha’ (r) letters
• पञ्चरेफसमायुक्तम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च + रेफ + समायुक्त (प्रातिपदिक) < सम्-आ-युज् (धातु) + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्—क्षकारम्; ‘पञ्च-रेफैः समायुक्तम्’ (endowed with five ‘ra’ sounds/letters)

• क्षकारम्: the syllable/letter ‘kṣa’
• क्षकारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षकार (प्रातिपदिक) < क्ष + कार
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; वर्णवाचकः

• सुरपूजितम्: worshipped by the gods
• सुरपूजितम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुरपूजित (प्रातिपदिक) < सुर + पूजित (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तं विशेषणम्—‘देवैः पूजितम्’

• ओङ्कारेण: with Oṃkāra (the syllable Oṃ)
• ओङ्कारेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ओङ्कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्

• समायुक्तम्: combined/connected
• समायुक्तम्: Predicate qualifier
• Type: Adjective
• Root: समायुक्त (प्रातिपदिक) < सम्-आ-युज् (धातु) + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्—एतत्/वेद्यम् (contextual)

• एतत्: this
• एतत्: Karma/Topic (Demonstrative)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम

• वेद्यम्: to be known/understood
• वेद्यम्: Predicate nominal
• Type: Adjective
• Root: वेद्य (प्रातिपदिक) < विद् (धातु) + यत्
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘ज्ञेयम्’ (to be known)

• प्रकीर्तितम्: has been proclaimed
• प्रकीर्तितम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-कीर्त् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘has been proclaimed’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rudrakuṇḍa / Revā-tīrtha (mantra component for observance)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: narādhipa (king)

Visual Art Cues

Scene: A sage writes or gestures Sanskrit syllables in the air—Oṃ and ‘kṣa’—while devas in the background offer flowers; the river/kuṇḍa glows as the mantra is revealed.

Characters & Entities

• Oṃkāra
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha-māhātmya often includes mantra-vidyā: knowing and honoring sacred syllables is itself a form of worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching appears within the Śūlabheda-tīrtha context of Revā Khaṇḍa, linking mantra-knowledge to the site’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mantra-knowledge/japa is implied through the instruction to ‘know’ the Oṃkāra-conjoined formula.