Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

Devanagari script

दशाभिः पञ्चभिः स्रोतैः प्लावयन्ती दिशो दश । शोणो महानदश्चैव नर्मदा सुरसा कृता

Transliteration

daśābhiḥ pañcabhiḥ srotaiḥ plāvayantī diśo daśa | śoṇo mahānadaścaiva narmadā surasā kṛtā

Translation

Với mười lăm dòng chảy, nàng tràn ngập mười phương. Sông Śoṇa, Mahānadā và cả Narmadā đều được làm thành ‘Surasā’—được thánh hóa bởi uy lực thiêng liêng.

Word by Word

• दशाभिः: with ten
• दशाभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (प्रातिपदिक)
• Form: सङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (प्रातिपदिक)
• Form: सङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)

• स्रोतैः: by streams/channels
• स्रोतैः: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्रोतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्; (instrumental plural)

• प्लावयन्ती: flooding/causing to overflow
• प्लावयन्ती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्लु (धातु) + णिच्; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययः (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिकं कृदन्तम् (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (agreeing with नर्मदा)

• दिशः: the directions
• दिशः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचनम्; (accusative plural)

• दश: ten
• दश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (प्रातिपदिक)
• Form: सङ्ख्यावाचक-विशेषणम्; (अव्ययवत् प्रयोगः) द्वितीया बहुवचनार्थे; 'दश दिशः'

• शोणः: Śoṇa (river)
• शोणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शोण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (nominative singular)

• महानदः: Mahānada (great river)
• महानदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + नद (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; पुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)

• नर्मदा: Narmadā (river)
• नर्मदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (nominative singular)

• सुरसा: fragrant/pleasant
• सुरसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुरसा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (predicate adjective)

• कृता: made/formed
• कृता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त-प्रत्ययः (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; (predicate: 'made/formed')

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) and her sanctified streams

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A majestic goddess-river (Revā/Narmadā) radiates divinity as fifteen luminous streams surge outward, symbolically washing the ten directions; named rivers appear as attendant currents.

Characters & Entities

• Gaṅgā (context)
• Śoṇa River
• Mahānadā River
• Narmadā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma frames rivers as channels of divine grace, forming a sacred network that purifies lands and beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A network of tīrtha-rivers—especially Narmadā—presented within the broader sanctity associated with Gaṅgā’s divine flow.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive of sacred hydrology rather than prescribing a rite.