Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

Devanagari script

एतांश्चान्यान्वरान्दिव्यान्प्रार्थितो नृपसत्तम । नर्मदया ततः प्राह प्रसन्नो वृषवाहनः

Transliteration

etāṃścānyānvarāndivyānprārthito nṛpasattama | narmadayā tataḥ prāha prasanno vṛṣavāhanaḥ

Translation

Hỡi bậc vua tối thượng, khi Narmadā cầu xin những ân phúc thiêng liêng này và các ân phúc khác, Vṛṣavāhana (Śiva) hoan hỷ liền cất lời.

Word by Word

• एतान्: these
• एतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्म

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction: ‘and’)

• अन्यान्: other
• अन्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘वरान्’ इति विशेष्यस्य विशेषण

• वरान्: boons
• वरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्म

• दिव्यान्: divine
• दिव्यान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; ‘वरान्’ इति विशेष्यस्य विशेषण

• प्रार्थितः: having been requested
• प्रार्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-आर्थित (प्रातिपदिक; कृदन्त—अर्थ्/अर्थय् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; कर्तृ-विशेषण—‘(सः) प्रार्थितः’

• नृपसत्तम: O best of kings
• नृपसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप-सत्तम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन-पद

• नर्मदया: by Narmadā
• नर्मदया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नर्मदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/हेतु-भाव (instrumental: ‘by/through Narmadā’)

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय—काल/क्रमवाचक (adverb: ‘then/thereupon’)

• प्राह: said, spoke
• प्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आह्/अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ-विशेषण—‘वृषवाहनः’

• वृषवाहनः: Vṛṣavāhana (Śiva, whose vehicle is the bull)
• वृषवाहनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृष-वाहन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता

Speaker

Narrator (contextual, likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing a king

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā/Narmadā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpasattama (king)

Visual Art Cues

Scene: Śiva on Nandi (Vṛṣavāhana) turns toward Narmadā, poised to speak; a king-listener is implied by the narrator’s address, framing the tale as instruction.

Characters & Entities

• Narmadā
• Vṛṣavāhana (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When a tīrtha’s sanctity is sought for the welfare of beings, the deity responds with grace—Śiva’s pleasure signals approval of Narmadā’s requests.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Narmadā-mahātmyā context within Revā Khaṇḍa is being introduced as Śiva prepares to confirm the boons.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative transition to Śiva’s pronouncement.