Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

मन्दोदरीति विख्याता तपते भर्तृकारणात् । आराधयन्ती भर्तारमुमाया दयितं शुभम्

Transliteration

mandodarīti vikhyātā tapate bhartṛkāraṇāt | ārādhayantī bhartāramumāyā dayitaṃ śubham

Translation

Nàng nổi danh là Mandodarī; vì cầu được phu quân mà thực hành khổ hạnh. Với lòng bhakti, nàng thờ phụng Đấng cát tường, người yêu dấu của Umā—Śiva—làm bậc phu quân mà mình tuyển chọn.

Word by Word

• मन्दोदरी: Mandodarī
• मन्दोदरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्द + उदरि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — बहुव्रीहि-नाम; ‘Mandodarī’ (lit. ‘she of gentle/slender belly’)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण/इत्यर्थक)

• विख्याता: renowned
• विख्याता: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — क्त-प्रत्यय; ‘renowned/known’

• तपते: performs austerity
• तपते: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन — आत्मनेपद

• भर्तृकारणात्: because of her husband
• भर्तृकारणात्: Hetu (Cause)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन — ‘because of (her) husband’ (भर्तुः कारणात्)

• आराधयन्ती: worshipping
• आराधयन्ती: Karta (Participial, agrees with Mandodarī)
• Type: Adjective
• Root: आ + राध् (धातु) → आराधयन्ती (कृदन्त, शतृ)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — शतृ-प्रत्यय वर्तमानकृदन्त; ‘worshipping/propitiating’

• भर्तारम्: husband
• भर्तारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उमायाः: of Umā
• उमायाः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — ‘of Umā’

• दयितम्: beloved
• दयितम्: Karma (Object complement to भर्तारम्)
• Type: Noun
• Root: दयित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘beloved’ (as noun)

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — विशेषण (दयितम्/भर्तारम्)

Speaker

Maya

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rāvaṇa

Visual Art Cues

Scene: Mandodarī, renowned maiden, performs fierce austerities—standing or seated in strict posture—offering worship to Śiva, the beloved of Umā; the scene blends ascetic severity with devotional tenderness.

Characters & Entities

• Mandodarī
• Umā
• Śiva (implied as Umāyā dayita)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tapas and devotion directed toward Śiva are presented as efficacious for fulfilling righteous life-aims, including marriage, when pursued with steadiness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; the emphasis is on Śaiva worship and the power of tapas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (propitiatory worship) of Śiva and tapas are indicated generally, without detailing a specific vrata.