Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 21

Devanagari script

अग्निकार्यप्रवृत्तानां सर्वेषां विधिवन्नृप । केनापि हेतुना वह्निर्दृश्यते न ज्वलत्युत

Transliteration

agnikāryapravṛttānāṃ sarveṣāṃ vidhivannṛpa | kenāpi hetunā vahnirdṛśyate na jvalatyuta

Translation

Tâu Đại vương, tuy mọi người đều tiến hành nghi lễ tế hỏa đúng theo pháp thức, nhưng vì một duyên cớ nào đó, thần Agni hiện ra mà vẫn không bừng cháy.

Word by Word

• अग्निकार्यप्रवृत्तानाम्: of those engaged in the fire-ritual duties
• अग्निकार्यप्रवृत्तानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक) + प्रवृत्त (कृदन्त; √वृत्/वृत्त्)
• Form: विशेषण-प्रयोगः; पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; समासः: अग्निकार्ये प्रवृत्ताः (सप्तमी-तत्पुरुष)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण-प्रयोगः; पुंलिङ्गे षष्ठी (6th), बहुवचनम्

• विधिवत्: according to the prescribed rite
• विधिवत्: Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित/अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb) = ‘according to rule’

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्

• केन: by what / by whom
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: क (प्रश्नवाचक-सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• अपि: even / somehow
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (particle) = ‘even/also/somehow’

• हेतुना: by a cause/reason
• हेतुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), एकवचनम्

• वह्निः: fire
• वह्निः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• दृश्यते: is seen/appears
• दृश्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेध-निपातः (negation particle)

• ज्वलति: burns
• ज्वलति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ज्वल् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• उत: indeed / and
• उत: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (emphatic/connecting particle)

Speaker

Brāhmaṇas (continuing from previous verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-kṣetra (Narmadā tīrthas)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A royal fire-hall: altar laid, priests poised, offerings ready; Agni is visible as a dim presence yet refuses to flare—smoke thin, embers dull—creating a tense stillness among priests and attendants.

Characters & Entities

• Vahni (Agni)
• Rājā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Formal correctness (vidhi) is not sufficient when the underlying moral-spiritual alignment is broken; the divine principle may withhold efficacy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is named; the emphasis is on ritual causality within the Revā-khaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Reference to agni-kārya performed vidhivat (according to rule), but without detailing the procedure.