Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 25

Devanagari script

वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञो जीवेच्च शरदः शतम् । व्याधिशोकविनिर्मुक्तः पुनः स्मरति तज्जलम्

Transliteration

vedavedāṅgatattvajño jīvecca śaradaḥ śatam | vyādhiśokavinirmuktaḥ punaḥ smarati tajjalam

Translation

Người ấy trở thành bậc thấu triệt chân lý của Veda và Vedāṅga, sống trọn một trăm mùa thu; lìa bệnh tật và sầu khổ, rồi lại nhớ đến dòng nước thiêng ấy.

Word by Word

• वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः: knower of the essence of the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वेद + वेदाङ्ग + तत्त्व + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वेदानां वेदाङ्गानां च तत्त्वस्य ज्ञः)

• जीवेत्: should live
• जीवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• शरदः: autumns/years
• शरदः: Karma (Extent/duration/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; कालपरिमाणवाचक

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (Extent/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; परिमाणवाचक

• व्याधिशोकविनिर्मुक्तः: freed from disease and grief
• व्याधिशोकविनिर्मुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्याधि + शोक + वि + निर् + मुक्त (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त) ‘मुक्त’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (व्याधि-शोकाभ्यां विनिर्मुक्तः)

• पुनः: again
• पुनः: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• स्मरति: remembers
• स्मरति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (जलम्) विशेषण

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Mārkaṇḍeya (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-jala (Narmadā water)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A learned, healthy devotee by the river, holding palm-leaf manuscripts (Veda/vedāṅga study), with a calm aura; subtle motif of remembering the sacred water—perhaps a small vessel of Revā-jala kept at home.

Characters & Entities

• Veda
• Vedāṅga
• Tīrtha-jala (sacred water)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True tīrtha-merit refines both body and intellect—granting well-being and deeper insight into dharma and śruti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā Khaṇḍa tīrtha whose water is praised as memorable and transformative (tad-jalam).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, reverent contact with and remembrance of the tīrtha water; the verse primarily states the resulting blessings.