Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पत्त्रेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वपापप्रणाशनम् । यत्र सिद्धो महाभागश्चित्रसेनसुतो बली

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | pattreśvaraṃ tato gacchetsarvapāpapraṇāśanam | yatra siddho mahābhāgaścitrasenasuto balī

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi người ấy nên đến Pattreśvara, đấng diệt trừ mọi tội lỗi—nơi đó người con của Citrasena, bậc phúc đức và dũng mãnh, đã chứng đắc siddhi (thành tựu tâm linh).

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + मार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पत्त्रेश्वरम्: Pattreśvara (a sacred lord/place)
• पत्त्रेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पत्त्र (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पत्त्राणाम् ईश्वरः)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (ablatival adverb)

• गच्छेत्: one should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; injunction sense

• सर्वपापप्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्वपापप्रणाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक) + प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्) विशेषणम् (पत्त्रेश्वरम्)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक (relative adverb)

• सिद्धः: accomplished, perfected
• सिद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त from सिध्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• महाभागः: greatly fortunate, illustrious
• महाभागः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (महान् भागः यस्य) विशेषणम्

• चित्रसेनसुतः: son of Citrasena
• चित्रसेनसुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्रसेन (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चित्रसेनस्य सुतः)

• बली: strong, mighty
• बली: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pattreśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya points the way to Pattreśvara: a pilgrim path leading to a Śiva shrine; the aura of the liṅga suggests ‘all-sin-destroying’; a heroic devotee (Citrasena’s son) is shown attaining siddhi through tapas.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Pattreśvara
• Citrasena

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a praised tīrtha, undertaken with faith, is presented as a purifier that supports spiritual attainment (siddhi).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pattreśvara, described as ‘sarvapāpa-praṇāśana’ (destroyer of all sins).

What ritualistic prescription is mentioned?

The prescription is to ‘go’ (gacchet) to Pattreśvara as an act of tīrtha-yātrā; no specific snāna/dāna is stated in this verse.