Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अष्टविंशतितीर्थानि वैष्णवान्यब्रवीन्मुनिः । तेषु वाराहतीर्थानि षडेव मुनिसत्तमाः

Transliteration

aṣṭaviṃśatitīrthāni vaiṣṇavānyabravīnmuniḥ | teṣu vārāhatīrthāni ṣaḍeva munisattamāḥ

Translation

Bậc hiền triết tuyên rằng các tīrtha thuộc Vaiṣṇava có hai mươi tám. Trong số ấy, hỡi bậc thánh hiền tối thượng, có sáu nơi đặc biệt là Varāha-tīrtha.

Word by Word

• अष्टविंशतितीर्थानि: twenty-eight tīrthas
• अष्टविंशतितीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अष्टाविंशति-तीर्थ (प्रातिपदिक; अष्टाविंशति + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्यापूर्वपद-तत्पुरुषः (अष्टाविंशतिः तीर्थाणि)

• वैष्णवानि: Vaiṣṇava
• वैष्णवानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तेषु: among them
• तेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; सर्वनाम

• वाराहतीर्थानि: the Varāha-tīrthas
• वाराहतीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाराह-तीर्थ (प्रातिपदिक; वाराह + तीर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; तत्पुरुषः (वाराहाणि तीर्थाणि)

• षट्: six
• षट्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; संख्या-विशेषण

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• मुनिसत्तमाः: O best of sages
• मुनिसत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि-सत्तम (प्रातिपदिक; मुनि + सत्तम)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (8th/1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां सत्तमाः)

Speaker

Sūta (narrative voice continuing the Revā-tīrtha enumeration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaiṣṇava tīrtha-s (28); Varāha-tīrtha-s (6)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Munisattamāḥ / dvijas

Visual Art Cues

Scene: The sage announces the count of Vaiṣṇava tīrthas and emphasizes six Varāha-tīrthas; imagery evokes Varāha rising from waters with the Earth, mirrored by tīrtha waters.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Varāha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Narmadā landscape is mapped as a devotional network, where distinct forms of Viṣṇu (like Varāha) sanctify specific pilgrimage-points.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse does not name the six Varāha-tīrthas individually; it states their count within the Vaiṣṇava tīrtha list.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse provides a numerical classification for guiding pilgrimage understanding.