Adhyaya 230

Verse 1

सूत उवाच । इत्युक्त्वोपररामथ पाण्डोः पुत्राय वै मुनिः । मृकण्डतनयो धीमान्सप्तकल्पस्मरः पुरः

Sūta nói: Nói xong như vậy, vị hiền triết liền lặng yên trước mặt con trai của Pāṇḍu. Ở đó là Mārkaṇḍeya bậc trí, con của Mṛkaṇḍu, người ghi nhớ các sự việc của bảy kalpa.

Verse 2

मार्कण्डमुनिना प्रोक्तं यथा पार्थाय सत्तमाः । तथा वः कथितं सर्वं रेवामाहात्म्यमुत्तमम्

Hỡi các hiền thánh tối thượng, đúng như hiền triết Mārkaṇḍeya đã truyền dạy cho Pārtha, ta cũng đã thuật lại cho các ngài trọn vẹn vinh quang tối thượng của Revā.

Verse 3

इयं पुण्या सरिच्छ्रेष्ठा रेवा विश्वैकपावनी । रुद्रदेहसमुद्भूता सर्वभूताभयप्रदा

Sông Revā này thật linh thiêng—bậc tối thượng trong các dòng sông, đấng tẩy uế độc nhất của thế gian; sinh từ chính thân thể của Rudra, và ban sự vô úy cho muôn loài.

Verse 4

ओङ्कारजलधिं यावदुवाच भृगुनन्दनः । तीर्थसङ्गमभेदान्वै धर्मपुत्राय पृच्छते

Cho đến đại hợp lưu mang tên Oṃkāra-jaladhi, hậu duệ của Bhṛgu đã giảng nói; rồi ông hỏi con của Dharma về những sai biệt của các tīrtha và các cuộc hợp lưu thánh địa.

Verse 5

समासेनैव मुनयस्तथाहं कथयामि वः । सप्तषष्टिसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

Hỡi các bậc hiền triết, ta chỉ nói vắn tắt: sáu mươi bảy nghìn, và lại còn sáu mươi koṭi nữa—quả là con số mênh mông.

Verse 6

कथं केनात्र शक्यन्ते वक्तुं वर्षशतैरपि । तथाप्यत्र मुनिश्रेष्ठाः प्रोक्तं पार्थाय वै यथा

Làm sao, và bởi ai, có thể nói hết những điều ấy tại đây—dẫu trải qua hàng trăm năm? Dẫu vậy, hỡi các bậc hiền triết tối thượng, ta sẽ nói tại đây đúng như đã truyền dạy cho Pārtha.

Verse 7

तीर्थमोंकारमारभ्य वक्ष्ये तीर्थावलिं शुभाम् । प्रोच्यमानां समासेन तां शृणुध्वं महर्षयः

Bắt đầu từ tīrtha Oṃkāra, ta sẽ thuật lại một chuỗi tīrtha cát tường. Khi đang được nói vắn tắt như vậy, xin hãy lắng nghe, hỡi các đại hiền triết.

Verse 8

नत्वा सोमं महेशानं नत्वा ब्रह्माच्युतावुभौ । सरस्वतीं गणेशानं देव्यासाङ्घ्रिपञ्कजम्

Sau khi cúi lạy Soma và Maheśāna, lại đảnh lễ cả Brahmā và Acyuta; rồi đảnh lễ Sarasvatī, Gaṇeśa và đôi chân sen của Thánh Mẫu—

Verse 9

पूर्वाचार्यांस्तथा सर्वान्दृष्ट्वादृष्टार्थवेदिनः । प्रणम्य नर्मदां देवीं वक्ष्ये तीर्थावलिं त्विमाम्

Sau khi đảnh lễ tất cả các bậc ācārya xưa—những người thấu triệt nghĩa lý hữu hình và vô hình—và cúi lạy Thánh Nữ Narmadā, nay ta sẽ tuyên thuyết chính chuỗi “vòng hoa” các tīrtha này.

Verse 10

ॐ नमो विश्वरूपाय ओङ्कारायाखिलात्मने । यमारभ्ये प्रवक्ष्यामि रेवातीर्थावलिं द्विजाः

Oṁ—kính lễ Đấng mang Hình Thể Vũ Trụ, kính lễ Oṅkāra, Tự Ngã của muôn loài. Khởi từ Ngài, hỡi các bậc dvija, nay ta sẽ tuyên thuyết danh mục thiêng liêng các tīrtha của Revā (Narmadā).

Verse 11

अस्मिन्मार्कण्डगदिते रेवातीर्थक्रमे शुभे । पुराणसंहिताध्याया मार्कण्डाश्रमवर्णनम्

Trong trình tự cát tường về các tīrtha của Revā, như Mārkaṇḍa đã thuyết, có một chương thuộc bộ tổng tập Purāṇa, mô tả đạo tràng (āśrama) của Mārkaṇḍa.

Verse 12

ततः प्रश्नाधिकारश्च प्रशंसा नर्मदोद्भवा । तथा पञ्चदशानां च प्रवाहानां प्रकीर्तनम्

Tiếp đó là phần về các câu hỏi, và lời tán dương sự xuất hiện của Narmadā; cùng sự thuật kể về mười lăm dòng chảy/nhánh lưu của Ngài.

Verse 13

नामनिर्वचनं तद्वत्तथा कल्पसमुद्भवाः । एकविंशतिकल्पानां तद्वन्नामानुकीर्तनम्

Cũng vậy, có phần giải thích từ nguyên của các danh xưng và các truyện tích về sự phát sinh của chúng trong các kiếp (kalpa); và cũng thế, có sự xưng tụng danh hiệu của hai mươi mốt kiếp.

Verse 14

मार्कण्डेयानुभूतानां सप्तानां लक्षणानि च । माहात्म्यं चैव रेवायाः शिवविष्ण्वोस्तथैव च

Và các tướng trạng của bảy điều Mārkaṇḍeya đã tự thân chứng kiến; lại còn sự vĩ đại thiêng liêng của Revā (Narmadā), và cũng vậy là uy đức của Śiva và Viṣṇu.

Verse 15

संहारलक्षणं तद्वदोङ्कारस्य च सम्भवः । तथैवौंकारमाहात्म्यममरकण्टकीर्तनम्

Cũng vậy, các tướng trạng của saṃhāra (sự tiêu dung) được thuật lại, và cả nguồn gốc của Oṅkāra; đồng thời, vinh quang của Oṅkāra và sự xưng tụng Amarakāṇṭa.

Verse 16

अमरेश्वरतीर्थं च तथा दारुवनं महत् । दारुकेश्वरतीर्थं च तीर्थं वै चरुकेश्वरम्

Và có thánh địa (tīrtha) Amareśvara, cùng Dāruvana vĩ đại; lại có tīrtha Dārukeśvara, và quả thật có tīrtha mang danh Carukeśvara.

Verse 17

चरुकासङ्गमस्तद्व्यद्वतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञाह्वयं तथा

Lại có nơi hợp lưu mang tên Carukā-saṅgama, và cũng vậy là Vyadvatī-Pāteśvara; cùng tīrtha Pātāleśvara, và địa điểm được biết đến với danh Koṭiyajña.

Verse 18

वरुणेश्वरतीर्थं च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम् । सिद्धेश्वरं यमेशं च ब्रह्मेश्वरमतः परम्

Tại đó có thánh địa Varuṇeśvara Tīrtha và một trăm lẻ tám liṅga; rồi đến Siddheśvara và Yameśa, và sau nữa là Brahmeśvara.

Verse 19

सारस्वतं चाष्टरुद्रं सावित्रं सोमसंज्ञितम् । शिवखातं महातीर्थं रुद्रावर्तं द्विजोत्तमाः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, có các tīrtha Sārasvata, Aṣṭarudra, Sāvitra và nơi được gọi là Soma; lại có đại thánh địa Śivakhāta và Rudrāvarta.

Verse 20

ब्रह्मावर्तं परं तीर्थं सूर्यावर्तमतः परम् । पिप्पलावर्ततीर्थं च पिप्पल्याश्चैव सङ्गमः

Có thánh địa tối thượng mang tên Brahmāvarta; kế đó là tīrtha ưu thắng tên Sūryāvarta; lại có tīrtha Pippalāvarta và cả nơi hợp lưu của sông Pippalī.

Verse 21

अमरकण्टमाहात्म्यं कपिलासङ्गमस्तथा । विशल्यासम्भवश्चापि भृगुतुङ्गाद्रिकीर्तनम्

Rồi nói về sự linh hiển (māhātmya) của Amarakaṇṭa; cũng như nơi hợp lưu của Kapilā; lại kể chuyện nguồn gốc của Viśalyā; và khúc kīrtana tán dương núi Bhṛgutuṅga.

Verse 22

विशल्यासङ्गमः पुण्यः करमर्दासमागमः । करमर्देश्वरं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

Nơi hợp lưu của Viśalyā thật công đức; cuộc hội ngộ với Karamardā cũng vậy. Có thánh địa Karamardeśvara, và tīrtha vô song mang tên Cakratīrtha.

Verse 23

सङ्गमो नीलगङ्गायाः विध्वंसस्त्रिपुरस्य च । कीर्तनं तीर्थदानानां मधुकतृतीयाव्रतम्

Nơi đây nói về chỗ hợp lưu thiêng liêng của sông Nīlagāṅgā và truyện diệt vong của Tripura. Lại có lời tán tụng việc bố thí gắn với các tīrtha, cùng sự trì giữ giới nguyện Madhu-katṛtīyā.

Verse 24

अप्सरेश्वरतीर्थं च देहक्षेपे विधिस्ततः । तीर्थं ज्वालेश्वरं नाम ज्वालायाः सङ्गमस्तथा

Lại có tīrtha Apsareśvara; kế đó là phép tắc về deha-kṣepa, tức nghi thức xả thân (tang lễ). Cũng có thánh địa mang danh Jvāleśvara và chỗ hợp lưu của dòng Jvālā.

Verse 25

शक्रतीर्थं कुशावर्तं हंसतीर्थं तथैव च । अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा

(Nơi đây có) Śakratīrtha, Kuśāvarta và Haṃsatīrtha; lại có tīrtha của vua Ambarīṣa, và cũng có thánh điện Mahākāleśvara.

Verse 26

मातृकेश्वरतीर्थं च भृगुतुङ्गानुवर्णनम् । तत्र भैरवमाहात्म्यं चपलेश्वरकीर्तनम्

Và có tīrtha Mātṛkeśvara, cùng lời mô tả về Bhṛgutuṅga. Tại đó hiển lộ đại uy đức của Bhairava, và cũng có lời tán dương Capaleśvara.

Verse 27

चण्डपाणेश्च माहात्म्यं कावेरीसङ्गमस्तथा । कुबेरेश्वरतीर्थं च वाराहीसङ्गमस्तथा

Có sự tôn vinh Caṇḍapāṇi, và cũng có chỗ hợp lưu của sông Kāverī. Lại có tīrtha Kubereśvara, và cũng có chỗ hợp lưu của sông Vārāhī.

Verse 28

सङ्गमश्चण्डवेगायास्तीर्थं चण्डेश्वरं तथा । एरण्डीसङ्गमः पुण्य एरण्डेश्वरमुत्तमम्

Có nơi hợp lưu của sông Caṇḍavegā, và cũng có thánh địa (tīrtha) Caṇḍeśvara. Nơi hợp lưu của Eraṇḍī đem công đức lớn, và Eraṇḍeśvara thật tối thượng.

Verse 29

पितृतीर्थं च तत्रैव ओङ्कारस्य च सम्भवम् । माहात्म्यं पञ्चलिङ्गानामोङ्कारस्य मुनीश्वराः

Ngay tại đó có Pitṛtīrtha, bến thiêng dành cho tổ tiên, và cũng là nơi phát sinh của Oṅkāra. Hỡi các bậc hiền triết, nơi ấy hiển bày đại uy đức của năm liṅga và của Oṅkāra nữa.

Verse 30

कोटितीर्थस्य माहात्म्यं तीर्थं काकह्रदं तथा । जम्बुकेश्वरतीर्थं च सारस्वतमतः परम्

Nơi đây giảng về đại công đức của Koṭitīrtha; lại có thánh địa mang tên Kākahrada; cũng có Jambukeśvara-tīrtha; và sau đó là bản thuật tối thắng được gọi là truyền thống Sārasvata.

Verse 31

कपिलासङ्गमस्तद्वत्तीर्थं च कपिलेश्वरम् । दैत्यसूदनतीर्थं च चक्रतीर्थं च वामनम्

Có nơi hợp lưu của Kapilā, và cũng có thánh địa mang danh Kapileśvara. Lại có Daityasūdana-tīrtha, Cakratīrtha, và cả (đền thờ) Vāmana.

Verse 32

तीर्थलक्षं विदुः पूर्वे कपिलायास्तु सङ्गमे । स्वर्गस्य नरकस्यापि लक्षणं मुनिभाषितम्

Người xưa biết dấu hiệu của một thánh địa (tīrtha) tại nơi hợp lưu của Kapilā; và các bậc hiền triết đã nói rõ những đặc tướng của thiên giới—cũng như của địa ngục nữa.

Verse 33

व्यवस्थानं शरीरस्य गोप्रदानानुवर्णनम् । अशोकवनिकातीर्थं मतङ्गाश्रमवर्णनम्

Tại đây thuật lại phép tắc đúng đắn về thân thể và hạnh kiểm, cùng sự tán dương công đức bố thí bò (go-dāna); lại nói về thánh địa (tīrtha) rừng Aśoka và sự miêu tả đạo tràng của hiền thánh Mataṅga.

Verse 34

अशोकेश्वरतीर्थं च मतङ्गेश्वरमुत्तमम् । तथा मृगवनं पुण्यं तत्र तीर्थं मनोरथम्

Lại có thánh địa Aśokeśvara, và Mataṅgeśvara tối thắng; cũng có Mṛgavana thanh tịnh (Rừng Nai), và tại đó là tīrtha mang danh Manoratha—nơi thành tựu mọi ước nguyện.

Verse 35

सङ्गमोऽङ्गारगर्ताया अङ्गारेश्वरमुत्तमम् । तथा मेघवनं तीर्थं देव्या नामानुकीर्तनम्

Cũng thuật về nơi hợp lưu của Aṅgāragartā; về Aṅgāreśvara tối thắng; lại có tīrtha mang tên Meghavana; và sự tụng niệm đầy tín tâm các danh hiệu của Nữ Thần (Devī).

Verse 36

सङ्गमश्चापि कुब्जायास्तीर्थं कुब्जेश्वरं तथा । बिल्वाम्रकं तथा तीर्थं पूर्णद्वीपमतः परम्

Và còn có nơi hợp lưu của Kubjā; cũng có tīrtha mang danh Kubjeśvara; lại có tīrtha gọi là Bilvāmraka; và sau đó là Pūrṇadvīpa.

Verse 37

तथा हिरण्यगर्भायाः सङ्गमः पुण्यकीर्तनः । द्वीपेश्वरं नाम तीर्थं पुण्यं यज्ञेश्वरं तथा

Cũng vậy, nơi hợp lưu của Hiraṇyagarbhā—nổi danh bởi công đức; có tīrtha thanh tịnh mang tên Dvīpeśvara; và cũng có thánh xứ Yajñeśvara linh thiêng.

Verse 38

माण्डव्याश्रमतीर्थं च विशोकासङ्गमस्तथा । वागीश्वरं नाम तीर्थं पुण्यो वै वागुसङ्गमः

Tại đó có thánh địa (tīrtha) nơi đạo tràng của hiền thánh Māṇḍavya, lại có chỗ hợp lưu của sông Viśokā. Cũng có tīrtha mang danh Vāgīśvara, và quả thật hợp lưu Vāgu nổi tiếng là linh thiêng, đầy phước.

Verse 39

सहस्रावर्तकं तत्र तीर्थं सौगन्धिकं तथा । सङ्गमश्च सरस्वत्या ईशानं तीर्थमुत्तमम्

Tại đó còn có Sahasrāvartaka-tīrtha và Sauगandhika-tīrtha; lại có nơi hợp lưu với sông Sarasvatī; cùng thánh địa tối thắng mang danh Īśāna.

Verse 40

देवतात्रयतीर्थं च शूलखातं ततः परम् । ब्रह्मोदं शाङ्करं सौम्यं सारस्वतमतः परम्

Kế đó là Devatā-traya Tīrtha, rồi đến Śūlakhāta. Vượt qua nữa có Brahmoda, Śāṅkara, Saumya, và sau cùng là Sārasvata Tīrtha.

Verse 41

सहस्रयज्ञतीर्थं च कपालमोचनं तथा । आग्नेयमदितीशं च वाराहं तीर्थमुत्तमम्

Lại có Sahasra-yajña Tīrtha và Kapāla-mocana. Rồi đến Āgneya, Aditīśa, và thánh địa Vārāha tối thắng.

Verse 42

तथा देवपथं तीर्थं तीर्थं यज्ञसहस्रकम् । शुक्लतीर्थं दीप्तिकेशं विष्णुतीर्थं च योधनम्

Cũng vậy có Devapatha Tīrtha và thánh địa mang danh Yajña-sahasraka. Rồi đến Śukla Tīrtha, Dīptikeśa, và cả Viṣṇu Tīrtha được gọi là Yodhana.

Verse 43

नर्मदेश्वरतीर्थं च वरुणेशं च मारुतम् । योगेशं रोहिणीतीर्थं दारुतीर्थं च सत्तमाः

Và còn có Thánh địa (Tīrtha) Narmadeśvara, Varuṇeśa và Māruta; lại có Yogeśa, Tīrtha Rohiṇī và Tīrtha Dāru—hỡi bậc tối thắng trong hàng người hiền đức.

Verse 44

ब्रह्मावर्तं च पत्त्रेशं वाह्नं सौरं च कीर्त्यते । मेघनादं दारुतीर्थं देवतीर्थं गुहाश्रयम्

Cũng được ca ngợi là Brahmāvarta, Pattreśa, Vāhna và Saura; lại có Meghanāda, Tīrtha Dāru và Devatīrtha—thánh địa nương trú trong hang động.

Verse 45

नर्मदेश्वरसंज्ञं तत्कपिलातीर्थमुत्तमम् । करञ्जेशं कुण्डलेशं पिप्पलादमतः परम्

Tīrtha Kapilā tối thượng ấy được gọi bằng danh xưng Narmadeśvara. Vượt qua đó là Karañjeśa, Kuṇḍaleśa, rồi đến Pippalāda.

Verse 46

विमलेश्वरतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः । प्रशंसा शूलभेदस्य तत्रैवान्धकविक्रमः

Nơi ấy còn có Tīrtha Vimaleśvara và chỗ hợp lưu với hồ thiêng Puṣkariṇī. Tại đó khởi đầu lời tán dương về Śūlabheda, và ngay tại đó cũng thuật lại dũng lực của Andhaka.

Verse 47

देवाश्वासनदानं च तथैवान्धकनिग्रहः । शूलभेदस्य चोत्पत्तिस्तथा पात्रपरीक्षणम्

Và (trong thiên truyện ấy) có việc bố thí đem lại niềm an ủi cho chư thiên, cùng sự hàng phục Andhaka; lại có nguồn gốc của Śūlabheda và phép thử đối với người thọ nhận xứng đáng.

Verse 48

प्रशंसा दानधर्मस्य ऋषिशृङ्गानुभावनम् । स्वर्गतिं दीर्घतपसो भानुमत्यास्तथेङ्गितम्

Nơi đây ca ngợi dharma của bố thí, thuật lại uy lực tu khổ hạnh của Ṛṣiśṛṅga; nói về quả vị lên cõi trời do khổ hạnh lâu dài, và cũng kể tích của Bhānumatī.

Verse 49

शबरस्वर्गगमनं माहात्म्यं शूलभेदजम् । कपिलेश्वरतीर्थं च मोक्षतीर्थमतः परम्

Sự lên cõi trời của Śabara được kể như một đại linh nghiệm phát sinh từ Śūlabheda; lại có Kapileśvara Tīrtha—vượt qua đó là Mokṣa Tīrtha.

Verse 50

सङ्गमो मोक्षनद्याश्च तीर्थं च विमलेश्वरम् । तथैवोलूकतीर्थं च पुष्करिण्याश्च सङ्गमः

Có nơi hợp lưu với sông Mokṣa-nadī và thánh địa Vimaleśvara; cũng vậy có Olūka-tīrtha và chỗ hợp lưu với Puṣkariṇī (hồ/nguồn nước thiêng).

Verse 51

आदित्येश्वरतीर्थं च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम् । सङ्गमो भीमकुल्यायास्तीर्थं भीमेश्वरं शुभम्

Có Ādityeśvara Tīrtha và cả thánh địa Saṅgameśvara; có chỗ hợp lưu với Bhīmakulyā và tīrtha Bhīmeśvara cát tường.

Verse 52

मार्कण्डेश्वरतीर्थं च तथा वै पिप्पलेश्वरम् । करोटीश्वरतीर्थं च तीर्थमिन्द्रेश्वरं शुभम्

Có tīrtha Mārkaṇḍeśvara và cũng có thánh sở Pippaleśvara; lại có Karōṭīśvara tīrtha và tīrtha Indreśvara cát tường.

Verse 53

अगस्त्येशं कुमारेशं व्यासेश्वरमनुत्तमम् । वैद्यनाथं च केदारमानन्देश्वरसंज्ञितम्

Agastyeśa, Kumāreśa và Vyāseśvara vô thượng; lại có Vaidyanātha, Kedāra và thánh địa được biết với danh xưng Ānandeśvara.

Verse 54

मातृतीर्थं च मुण्डेशं चौरं कामेश्वरं तथा । सङ्गमश्चानुदुह्या वै तीर्थे भीमार्जुनाह्वये । तीर्थं धर्मेश्वरं नाम लुङ्केश्वरमतः परम्

Có Mātṛ-tīrtha và Muṇḍeśa; Caura và cả Kāmeśvara. Lại có nơi hợp lưu của Anuduhyā tại tīrtha mang danh Bhīmārjuna. Sau đó là tīrtha tên Dharmeśvara, rồi đến Luṅkeśvara.

Verse 55

ततो धनदतीर्थं च जटेशं मङ्गलेश्वरम् । कपिलेश्वरतीर्थं च गोपारेश्वरमुत्तमम्

Rồi đến Dhanada-tīrtha, Jaṭeśa và Maṅgaleśvara; lại có Kapileśvara-tīrtha và Gopāreśvara ưu thắng.

Verse 56

मणिनागेश्वरं नाम मणिनद्याश्च सङ्गमः । तिलकेश्वरतीर्थं च गौतमेशमतः परम्

Có thánh điện mang danh Maṇināgeśvara và nơi hợp lưu với sông Maṇi; lại có Tilakeśvara-tīrtha, rồi sau đó là Gautameśa.

Verse 57

तत्रैव मातृतीर्थं च मुनिनोक्तं मुनीश्वराः । शङ्खचूडं च केदारं पाराशरमतः परम्

Ngay tại đó có Mātṛ-tīrtha, như các bậc muni đã truyền dạy, hỡi những bậc tôn quý giữa hàng hiền triết. Lại có nơi gọi Śaṅkhacūḍa và Kedāra; sau đó là Pārāśara.

Verse 58

भीमेश्वरं च चन्द्रेशमश्ववत्याश्च सङ्गमः । बह्वीश्वरं नारदेशं वैद्यनाथं कपीश्वरम्

Có Bhīmeśvara và Candreśa; cùng thánh địa nơi hợp lưu với sông Aśvavatī. Lại có Bahvīśvara, Nāradeśa, Vaidyanātha và Kapīśvara.

Verse 59

कुम्भेश्वरं च मार्कण्डं रामेशं लक्ष्मणेश्वरम् । मेघेश्वरं मत्स्यकेशमप्सराह्रदसंज्ञकम्

Có Kumbheśvara và thánh tích của Mārkaṇḍa; Rāmeśa và Lakṣmaṇeśvara; Meghēśvara và Matsyakeśa; cùng nơi mang danh Apsarā-hrada (Hồ của các Apsarā).

Verse 60

दधिस्कन्दं मधुस्कन्दं नन्दिकेशं च वारुणम् । पावकेश्वरतीर्थं च तथैव कपिलेश्वरम्

Có các thánh địa mang danh Dadhiskanda và Madhuskanda, lại có Nandikeśa và Vāruṇa; cũng vậy có bến tắm thiêng Pāvakeśvara, và Kapileśvara nữa.

Verse 61

नारायणाह्वयं तीर्थं चक्रतीर्थमनुत्तमम् । चण्डादित्यं परं तीर्थं चण्डिकातीर्थमुत्तमम्

Có tirtha mang danh Nārāyaṇa, và Cakra-tirtha vô song; thánh địa tối thượng của Caṇḍāditya, và Caṇḍikā-tirtha thù thắng.

Verse 62

यमहासाह्वयं तीर्थं तथा गङ्गेश्वरं शुभम् । नन्दिकेश्वरसंज्ञं च नरनारायणाह्वयम्

Có tirtha mang danh Yamahāsa, và Gaṅgeśvara cát tường; nơi gọi là Nandikeśvara, và tirtha mang tên Nara-Nārāyaṇa.

Verse 63

नलेश्वरं च मार्कण्डं शुक्लतीर्थमतः परम् । व्यासेश्वरं परं तीर्थं तत्र सिद्धेश्वरं तथा

Và có Naleśvara và Mārkaṇḍa; vượt lên trên nữa là Śukla-tīrtha. Có thánh địa tối thượng của Vyāseśvara, và ngay tại đó cũng có Siddheśvara.

Verse 64

कोटितीर्थं प्रभातीर्थं वासुकीश्वरमुत्तमम् । सङ्गमश्च करञ्जाया मार्कण्डेश्वरमुत्तमम्

Có Koṭi-tīrtha, Prabhā-tīrtha và Vāsukīśvara tối thắng; lại có nơi hợp lưu tại Karañjā, và Mārkaṇḍeśvara thù thắng.

Verse 65

तीर्थं कोटीश्वरं नाम तथा संकर्षणाह्वयम् । कनकेशं मन्मथेशं तीर्थं चैवानसूयकम्

Có thánh địa mang danh Koṭīśvara, và cũng có nơi gọi là Saṃkarṣaṇa. Có Kanakeśa và Manmatheśa, và cũng có Anasūyā-tīrtha.

Verse 66

एरण्डीसङ्गमः पुण्यो मातृतीर्थं च शोभनम् । तीर्थं स्वर्णशलाकाख्यं तथा चैवाम्बिकेश्वरम्

Nơi hợp lưu tại Eraṇḍī là chốn sinh công đức; và có Mātṛ-tīrtha mỹ lệ. Có thánh địa mang tên Svarṇaśalākā, và cũng có Ambikeśvara.

Verse 67

करञ्जेशं भारतेशं नागेशं मुकुटेश्वरम् । सौभाग्यसुन्दरी तीर्थं धनदेश्वरमुत्तमम्

Có Karañjeśa, Bhārateśa, Nāgeśa và Mukuṭeśvara; có thánh địa Saubhāgyasundarī, và Dhanadeśvara tối thắng.

Verse 68

रोहिण्यं चक्रतीर्थं च उत्तरेश्वरसंज्ञितम् । भोगेश्वरं च केदारं निष्कलङ्कमतः परम्

(Ở đó có) Rohiṇī, Cakra-tīrtha và nơi được gọi là Uttareśvara; lại có Bhogeśvara và Kedāra; vượt lên trên tất cả là Niṣkalaṅka.

Verse 69

मार्कण्डं धौतपापं च तीर्थमाङ्गिरसेश्वरम् । कोटवीसङ्गमः पुण्यं कोटितीर्थं च तत्र वै

(Ở đó có) Mārkaṇḍa, Dhauta-pāpa và tīrtha của Āṅgiraseśvara. Nơi hợp lưu Koṭavī thật linh thiêng; và ngay tại đó quả có Koṭi-tīrtha.

Verse 70

अयोनिजं परं तीर्थमङ्गारेश्वरमुत्तमम् । स्कान्दं च नार्मदं ब्राह्मं वाल्मीकेश्वरसंज्ञितम्

Tīrtha tối thượng là Aṅgāreśvara tự-hiển lộ, ayoni-ja (không do thai sinh), chí tôn. (Ở đó còn có) tīrtha Skānda, tīrtha Nārmada, tīrtha Brāhma, và nơi mang danh Vālmīkeśvara.

Verse 71

कोटितीर्थं कपालेशं पाण्डुतीर्थं त्रिलोचनम् । कपिलेशं कम्बुकेशं प्रभासं कोहनेश्वरम्

(Ở đó có) Koṭi-tīrtha; Kapāleśa; Pāṇḍu-tīrtha; Trilocana (Đấng Ba Mắt); Kapileśa; Kambukeśa; Prabhāsa; và Kohaneśvara.

Verse 72

इन्द्रेशं वालुकेशं च देवेशं शक्रमेव च । नागेश्वरं गौतमेशमहल्यातीर्थमुत्तमम्

(Ở đó có) Indreśa và Vālukeśa; Deveśa và cả Śakra (Indra). (Ở đó có) Nāgeśvara và Gautameśa; cùng Ahalyā-tīrtha thù thắng.

Verse 73

रामेश्वरं मोक्षतीर्थं तथा कुशलवेश्वरौ । नर्मदेशं कपर्दीशं सागरेशमतः परम्

(Nơi đây có) Rāmeśvara, Mokṣatīrtha, cùng Kuśaleśvara và Laveśvara. Lại có Narmadeśa, Kapardīśa, và vượt lên trên nữa là Sāgareśa.

Verse 74

धौरादित्यं परं तीर्थं तीर्थं चापरयोनिजम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थ च भृग्वीश्वरमनुत्तमम्

(Nơi đây có) Dhaurāditya, một thánh địa tīrtha tối thượng; lại có một tīrtha khác tự-hiển (aparayonija). Có Piṅgaleśvara-tīrtha và Bhṛgvīśvara vô song.

Verse 75

दशाश्वमेधिकं तीर्थं कोटितीर्थं च सत्तमाः । मार्कण्डं ब्रह्मतीर्थं च आदिवाराहमुत्तमम्

Hỡi bậc thiện nhân tối thượng, (nơi đây có) Daśāśvamedhika-tīrtha và Koṭitīrtha; có Mārkaṇḍa (tīrtha), Brahmatīrtha, và thánh xứ Ādivārāha ưu việt.

Verse 76

आशापूराभिधं तीर्थं कौबेरं मारुतं तथा । वरुणेशं यमेशं च रामेशं कर्कटेश्वरम्

(Nơi đây có) tīrtha mang danh Āśāpūrā; lại có Kaubera và Māruta. Có Varuṇeśa, Yameśa, cùng Rāmeśa và Karkaṭeśvara.

Verse 77

शक्रेशं सोमतीर्थं च नन्दाह्रदमनुत्तमम् । वैष्णवं चक्रतीर्थं च रामकेशवसंज्ञितम्

(Nơi đây có) Śakreśa và Somatīrtha, cùng Nandā-hrada (hồ) vô song. Lại có Vaiṣṇava Cakratīrtha, được biết với danh xưng Rāma-Keśava.

Verse 78

तथैव रुक्मिणीतीर्थं शिवतीर्थमनुत्तमम् । जयवाराहर्तीर्थं च तीर्थमस्माहकाह्वयम्

Cũng vậy, có Rukmiṇī-tīrtha và Śiva-tīrtha vô song. Lại có Jaya-Vārāha-tīrtha, cùng một tīrtha được biết với danh xưng Asmāhaka.

Verse 79

अङ्गारेशं च सिद्धेशं तपेश्वरमतः परम् । पुनः सिद्धेश्वरं नामतीर्थं च वरुणेश्वरम्

Có Aṅgāreśa và Siddheśa, rồi tiếp đó là Tapeśvara. Lại nữa, có một tīrtha mang danh Siddheśvara, và cũng có Varuṇeśvara.

Verse 80

पराशरेश्वरं पुण्यं कुसुमेशमनुत्तमम् । कुण्डलेश्वरतीर्थं च तथा कलकलेश्वरम्

Lại có Parāśareśvara thanh tịnh; Kusumeśa vô song; tīrtha thiêng của Kuṇḍaleśvara; và cũng vậy, Kalakaleśvara.

Verse 81

न्यङ्कुवाराहसंज्ञं च अङ्कोलं तीर्थमुत्तमम् । श्वेतवाराहतीर्थं च भार्गलं सौरमुत्तमम्

Và có nơi được gọi là Nyaṅkuvārāha; tīrtha Aṅkola thù thắng; Śvetavārāha-tīrtha; cùng Bhārgala, thánh địa Saurā (thờ Thái Dương) tối thượng cát tường.

Verse 82

हुङ्कारस्वामितीर्थं च शुक्लतीर्थं च शोभनम् । सङ्गमो मधुमत्याश्च तीर्थं वै सङ्गमेश्वरम्

Và có Huṅkārasvāmin-tīrtha cùng Śukla-tīrtha mỹ lệ. Lại có nơi hợp lưu của sông Madhumatī—quả thật là tīrtha do Saṅgameśvara chủ trì.

Verse 83

नर्मदेश्वरसंज्ञं च नदीत्रितयसङ्गमः । अनेकेश्वरतीर्थं च शर्भेशं मोक्षसंज्ञितम्

Tại đó có thánh điện mang danh Narmadeśvara; có nơi hợp lưu của ba dòng sông; có thánh địa (tīrtha) Anekeśvara; và có Śarbheśa, nổi tiếng là đấng ban cho giải thoát (mokṣa).

Verse 84

कावेरीसङ्गमः पुण्यस्तीर्थं गोपेश्वराह्वयम् । मार्कण्डेशं च नागेशमुदम्बर्याश्च सङ्गमः

Chỗ hợp lưu với sông Kāverī là nơi công đức thù thắng—có thánh địa (tīrtha) mang danh Gopeśvara; lại có Mārkaṇḍeśa và Nāgeśa; và cũng có nơi hợp lưu với Udambarī.

Verse 85

साम्बादित्याह्वयं तीर्थमुदम्बर्याश्च सङ्गमः । सिद्धेश्वरं च मार्कण्डं तथा सिद्धेश्वरीकृतम्

Có thánh địa (tīrtha) mang danh Sāmbāditya; có nơi hợp lưu với Udambarī; có Siddheśvara; có Mārkaṇḍa; và cũng có nơi được Siddheśvarī làm cho trở nên linh thiêng.

Verse 86

गोपेशं कपिलेशं च वैद्यनाथमनुत्तमम् । पिङ्गलेश्वरतीर्थं च सैन्धवायतनं महत्

Có Gopeśa và Kapileśa; có Vaidyanātha vô song; có thánh địa (tīrtha) Piṅgaleśvara; và có thánh điện lớn mang danh Saindhavāyatana.

Verse 87

भूतीश्वराह्वयं तीर्थं गङ्गावाहमतः परम् । गौतमेश्वरतीर्थं च दशाश्वमेधिकं तथा

Có thánh địa (tīrtha) mang danh Bhūtīśvara; rồi xa hơn nữa là Gaṅgāvāha; cũng có tīrtha Gautameśvara; và lại có nơi nổi tiếng với công đức ngang bằng mười lễ tế Aśvamedha.

Verse 88

भृगुतीर्थं तथा पुण्यं ख्याता सौभाग्यसुन्दरी । वृषखातं च तत्रैव केदारं धूतपातकम्

Cũng vậy, có thánh địa Bhṛgu-tīrtha; có Saubhāgyasundarī lừng danh; và ngay tại đó có Vṛṣakhāta, cùng Kedāra—nơi rửa sạch mọi tội lỗi.

Verse 89

तीर्थं धूतेश्वरीसङ्गमेरण्डीसंज्ञकं तथा । तीर्थं च कनकेश्वर्या ज्वालेश्वरं ततः परम्

Và có tīrtha tại nơi hợp lưu của Dhūteśvarī, được gọi là Eraṇḍī; lại có tīrtha của Kanakeśvarī; rồi vượt qua nữa là Jvāleśvara.

Verse 90

शालग्रामाह्वयं तीर्थं सोमनाथमनुत्तमम् । तथैवोदीर्णवाराहं तीर्थं चन्द्रप्रभासकम्

Có thánh địa mang tên Śālagrāma, và thánh điện Somanātha vô song; cũng vậy có nơi linh thiêng gọi là Udīrṇa-vārāha, và tīrtha được biết đến là Candraprabhāsaka.

Verse 91

द्वादशादित्यतीर्थं च तथा सिद्धेश्वराभिधम् । कपिलेश्वरतीर्थं च तथा त्रैविक्रमं शुभम्

Cũng có Dwādaśāditya-tīrtha, và nơi được tôn xưng là Siddheśvara; lại có Kapileśvara-tīrtha, cùng thánh địa cát tường mang tên Traivikrama.

Verse 92

विश्वरूपाह्वयं तीर्थं नारायणकृतं तथा । मूलश्रीपतितीर्थं च चौलश्रीपतिसंज्ञकम्

Có tīrtha mang tên Viśvarūpa, do Nārāyaṇa thiết lập; và Mūla-Śrīpati-tīrtha, cùng nơi được gọi là Caula-Śrīpati.

Verse 93

देवतीर्थं हंसतीर्थ प्रभासं तीर्थमुत्तमम् । मूलस्थानं च कण्ठेशमट्टहासमतः परम्

Nơi ấy có Deva-tīrtha, Haṃsa-tīrtha và Prabhāsa-tīrtha tối thắng; lại có Mūlasthāna, Kaṇṭheśa, rồi đến thánh địa tối thượng mang danh Aṭṭahāsa.

Verse 94

भूर्भुवेश्वरतीर्थं च ख्याता शूलेश्वरी तथा । सारस्वतं दारुकेशमश्विनोस्तीर्थमुत्तमम्

Nơi ấy cũng có Bhūrbhuveśvara-tīrtha và Śūleśvarī lừng danh; lại có Sārasvata-tīrtha, Dārukeśa, cùng Aśvinos-tīrtha thù thắng.

Verse 95

सावित्रीतीर्थमतुलं वालखिल्येश्वरं तथा । नर्मदेशं मातृतीर्थं देवतीर्थमनुत्तमम्

Nơi ấy có Sāvitrī-tīrtha vô song, và Vālakhilyeśvara; lại có Narmadeśa, Mātṛ-tīrtha, cùng Deva-tīrtha tối thượng.

Verse 96

मच्छकेश्वरतीर्थं च शिखितीर्थं च शोभनम् । कोटितीर्थं मुनिश्रेष्ठास्तत्र कोटीश्वरी मृडा

Nơi ấy có Macchakeśvara-tīrtha và Śikhi-tīrtha rực đẹp; lại có Koṭi-tīrtha—hỡi bậc hiền thánh tối thượng, tại đó Nữ thần Koṭīśvarī, Mṛḍā đầy từ mẫn hiện diện.

Verse 97

तीर्थं पैतामहं नाम माण्डव्ये श्वरसंज्ञितम् । तत्र नारायणेशं च अक्रूरेशमतः परम्

Nơi ấy có tīrtha mang danh Paitāmaha, cũng được gọi là Māṇḍavyeśvara; tại đó còn có Nārāyaṇeśa, và tiếp theo là thánh địa mang tên Akrūreśa.

Verse 98

देवखातं सिद्धरुद्रं वैद्यनाथमनुत्तमम् । तथैव मातृतीर्थं च उत्तरेशमतः परम्

Tại đó có Devakhāta, có Siddharudra và Vaidyanātha vô thượng; cũng có Mātṛ-tīrtha, rồi tiếp đến là Uttareśa.

Verse 99

तथैव नर्मदेशां च मातृतीर्थं तथा पुनः । तथा च कुररीतीर्थं ढौण्ढेशं दशकन्यकम्

Cũng vậy có Narmadeśā, rồi lại có Mātṛ-tīrtha; lại có Kurarī-tīrtha, Ḍhauṇḍheśa và thánh xứ Daśakanyakā.

Verse 100

सुवर्णबिन्दुतीर्थं च ऋणपापप्रमोचनम् । भारभूतेश्वरं तीर्थं तथा मुण्डीश्वरं विदुः

Họ nhận biết tīrtha mang tên Suvarṇabindu, nơi giải trừ tội lỗi do nợ nần; lại có tīrtha Bhārabhūteśvara và cũng có tīrtha Muṇḍīśvara.

Verse 101

एकशालं डिण्डिपाणिं तीर्थं चाप्सरसं परम् । मुन्यालयं च मार्कण्डं गणितादेवताह्वयम्

Họ cũng nói đến Ekaśāla, Ḍiṇḍipāṇi và Apsarasa-tīrtha tối thượng; đến Munyālaya và Mārkaṇḍa; cùng nơi nổi danh với danh xưng Gaṇitādevatā.

Verse 102

आमलेश्वरतीर्थं च तीर्थं कन्थेश्वरं तथा । आषाढीतीर्थमित्याहुः शृङ्गीतीर्थं तथैव च

Và có Āmaleśvara-tīrtha, cũng như tīrtha Kantheśvara. Họ còn gọi một nơi là Āṣāḍhī-tīrtha, và cũng vậy là Śṛṅgī-tīrtha.

Verse 103

बकेश्वरतीर्थं च कपालेशं तथैव च । मार्कण्डं कपिलेशं च एरण्डीसङ्गमस्तथा

Và có thánh địa Bakeśvara-tīrtha, cũng như Kapāleśa; lại có Mārkaṇḍa và Kapileśa; và cũng có nơi hợp lưu mang tên Eraṇḍī-saṅgama.

Verse 104

एरण्डीदेवतातीर्थं रामतीर्थमतःपरम् । जमदग्नेः परं तीर्थं रेवासागरसङ्गमः

Kế đó là thánh địa Eraṇḍīdevatā-tīrtha, rồi đến Rāma-tīrtha. Vượt qua nữa là tīrtha của Jamadagni; và sau cùng là nơi hợp lưu của sông Revā với biển cả.

Verse 105

लोटनेश्वरतीर्थ तल्लुङ्केशनामकं तथा । वृषरखातं तत्र कुण्डं तथैव ऋषिसत्तमाः

Tại đó có thánh địa Loṭaneśvara, cũng được gọi là Talluṅkeśa. Ở đó còn có hồ thiêng mang tên Vṛṣarakhāta—đúng như lời truyền dạy, hỡi các bậc hiền thánh tối thượng.

Verse 106

तथा हंसेश्वरंनाम तिलादं वासवेश्वरम् । तथा कोटीश्वरं तीर्थमलिकातीर्थमुत्तमम् । विमलेश्वरतीर्थं च रेवासागरसङ्गमे

Cũng vậy có Haṃseśvara, Tilāda và Vāsaveśvara; lại có tīrtha Koṭīśvara; Alikā-tīrtha thù thắng; và Vimaleśvara-tīrtha tại nơi hợp lưu Revā với biển cả.

Verse 107

एवं तीर्थावलिः पुण्या मया प्रोक्ता महर्षयः । तीर्थसुक्तावलिः पुण्या ग्रथिता तटरज्जुना

Như vậy, hỡi các bậc đại hiền, tràng hoa tīrtha đầy công đức này đã được ta thuật lại; và tràng hoa những câu kệ về tīrtha đầy công đức này đã được xâu kết như sợi dây nơi bờ sông.

Verse 108

नर्मदानीरनिर्णिक्ता मार्कण्डेयविनिर्मिता । मण्डनायेह साधूनां सर्वलोकहिताय च

Được gột rửa bởi dòng nước thiêng Narmadā và do hiền thánh Mārkaṇḍeya tạo tác, nơi đây hiện hữu như sự trang nghiêm cho bậc hiền thiện và vì lợi ích của mọi cõi.

Verse 109

दरितध्वान्तशमनीधार्या धर्मार्थिभिः सदा । अहोरात्रकृतं पापं सकृज्जप्त्वाशु नाशयेत्

Người cầu đạo (dharma) nên luôn gìn giữ, vì lời này dập tắt bóng tối tan vỡ; chỉ tụng một lần thôi, tội lỗi gây trong suốt ngày đêm liền mau chóng tiêu trừ.

Verse 110

त्रिकालं जप्त्वा मासोत्थं शिवाग्रे च त्रिमासिकम् । मासं जप्त्वाथ वर्षोत्थं वर्षं जप्त्वा शताब्दिकम्

Tụng niệm vào ba thời trong ngày thì được công đức phát sinh như một tháng tu tập; lại nếu tụng trước Thánh nhan Śiva suốt ba tháng thì được quả báo của hạnh trì ba tháng. Tụng một tháng thì được công đức một năm; tụng một năm thì đạt quả của nghi lễ trăm năm.

Verse 111

श्राद्धकाले च विप्राणां भुञ्जतां पुरतः स्थितः । पठंस्तीर्थावलिं पुण्यां गयाश्राद्धप्रदो भवेत्

Vào lúc cử hành śrāddha, đứng trước các vị brāhmaṇa khi các ngài đang thọ thực, ai tụng đọc “tīrtha-list” thanh tịnh này sẽ trở thành người ban cho quả phúc của Gayā-śrāddha.

Verse 112

पूजाकाले च देवानां श्रद्धया पुरतः पठन् । प्रीणयेत्सर्वदेवांश्च पुनाति सकलं कुलम्

Và vào lúc cúng tế chư thiên, tụng đọc với lòng tín kính trước mặt các Ngài sẽ làm hoan hỷ hết thảy thần linh và tịnh hóa toàn bộ dòng tộc của mình.

Verse 113

एवं तीर्थावलिः पुण्या रेवातीरद्वयाश्रिता । मया प्रोक्ता मुनिश्रेष्ठास्तथैवशृणुतानघाः

Như vậy, bản “tīrtha-list” đầy công đức, nương tựa trên cả hai bờ sông Revā, đã được ta tuyên thuyết. Hỡi các bậc hiền thánh tối thắng, hỡi những người vô nhiễm, hãy nghe tiếp theo cũng theo cách ấy.