Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 45

Devanagari script

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं यः कुरुते तत्र पित्ःणां भक्तिभावितः

Transliteration

tatra tīrthe naraḥ snātvā saṃtarpya pitṛdevatāḥ | śrāddhaṃ yaḥ kurute tatra pitḥṇāṃ bhaktibhāvitaḥ

Translation

Tại tīrtha ấy, người nào sau khi tắm gội, lại làm lễ tarpaṇa để làm thỏa lòng các thần tổ tiên (Pitṛ), rồi với lòng sùng kính đối với Pitṛ mà cử hành śrāddha tại đó—(sẽ được ân phúc đặc biệt).

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक)

• तीर्थे: at the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund)

• संतर्प्य: having satisfied (with offerings)
• संतर्प्य: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-तृप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund)

• पितृदेवताः: the Pitṛ-deities (ancestors as deities)
• पितृदेवताः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; समासः कर्मधारय (पितर एव देवताः)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सम्बन्धसूचक (यः... सः)

• कुरुते: does, performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (देशवाचक)

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• भक्तिभावितः: imbued with devotion
• भक्तिभावितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + भावित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुष (भक्त्या भावितः); विशेषणम् (यः/नरः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīrtha (pitṛ-kārya-pradhāna, contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A devotee after bathing offers tarpana with cupped hands to the river, then performs śrāddha with piṇḍas on darbha; subtle presence of pitṛs suggested as translucent figures receiving offerings; mood tender and reverent.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Pitṛdevatāḥ
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is incomplete without gratitude: devotion to ancestors through tarpaṇa and śrāddha is praised as a high dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha of Adhyāya 220 in Revākhaṇḍa, suited for pitṛ-kārya (ancestral rites).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna, pitṛ-tarpaṇa (satisfying ancestors), and performing śrāddha at the tīrtha.