Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 47

Devanagari script

मरणाद्यां गतिं यासि न तां वेद्मि द्विजाधम । एवमुक्तः स्मितं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः

Transliteration

maraṇādyāṃ gatiṃ yāsi na tāṃ vedmi dvijādhama | evamuktaḥ smitaṃ kṛtvā devadevo maheśvaraḥ

Translation

Ngươi sẽ gặp vận mệnh gì bắt đầu từ cái chết—ta không biết, hỡi kẻ tồi tệ nhất trong những người tái sinh! Nghe vậy, Maheśvara, Thần của các vị thần, mỉm cười.

Word by Word

• मरणात्: from death
• मरणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

• याम्: which
• याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सम्बन्धे—'which'

• गतिम्: state/going
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• यासि: you go/attain
• यासि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• ताम्: that
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• वेद्मि: I know
• वेद्मि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• द्विजाधम: O lowest of brahmins
• द्विजाधम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः (अधमो द्विजः)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb: 'thus')

• उक्तः: having been spoken to
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्मितम्: a smile
• स्मितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund), अर्थः—'having done'

• देवदेवः: Lord of gods
• देवदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)

• महेश्वरः: Maheshvara (Shiva)
• महेश्वरः: Karta (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Speaker

Baṭu (first pāda/line), then Narrator describing Śiva’s response

Skanda Dialogue

Listener: Not specified in excerpt

Visual Art Cues

Scene: Śiva addresses a ‘worst of dvijas’ with a sharp line about unknown fate after death, then smiles—hinting at both reprimand and forthcoming rescue.

Characters & Entities

• Maheśvara
• Śiva (Deva-deva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid harsh speech and moral crisis, Śiva’s sovereign freedom and compassion can transform the outcome.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā (Narmadā) tīrtha region where Śiva’s līlā leads to the manifestation of Bhārabhūteśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it marks the turning point toward Śiva’s restorative act.