Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ब्रह्मणा तत्र तीर्थे तु पुरा वर्षशतत्रयम् । आराधनं कृतं शम्भोः कस्मिंश्चित्कारणान्तरे

Transliteration

brahmaṇā tatra tīrthe tu purā varṣaśatatrayam | ārādhanaṃ kṛtaṃ śambhoḥ kasmiṃścitkāraṇāntare

Translation

Tại thánh địa ấy, thuở xưa Brahmā đã thực hành sự phụng thờ (ārādhana) đối với Śambhu suốt ba trăm năm, vì một duyên cớ nào đó.

Word by Word

• ब्रह्मणा: by Brahmā
• ब्रह्मणा: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)

• तीर्थे: at the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• पुरा: formerly
• पुरा: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• वर्षशतत्रयम्: three hundred years
• वर्षशतत्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणि शतानि वर्षाणि) कालपरिमाणवाचक

• आराधनम्: worship, propitiation
• आराधनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आराधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कृतम्: done, performed
• कृतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय-विशेषणम् (आराधनम्)

• शम्भोः: of Śambhu (Śiva)
• शम्भोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• कस्मिंश्चित्: in some
• कस्मिंश्चित्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)

• कारणान्तरे: in another circumstance/reason
• कारणान्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः/कर्मधारयार्थः (अन्यस्मिन् कारणे)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bhṛgu-tīrtha / Paitāmaha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, four-faced, seated in deep worship of Śambhu beside the river for an immense span; a liṅga or Śiva presence is implied, with ascetic atmosphere and cosmic time passing.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śambhu (Śiva)
• tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the highest deities honor Śiva through sustained worship; a tīrtha becomes eminent through such divine tapas and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha just introduced—Bhṛgu-tīrtha/Paitāmaha—where Brahmā is said to have worshiped Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (propitiatory worship) of Śambhu is exemplified as the key practice associated with the site.