Adhyaya 196
Chương 196 thuật lại lời chỉ dẫn hành trình của hiền thánh Mārkaṇḍeya, đưa người nghe đến Haṃsatīrtha, một bến nước linh thiêng vô song. Uy lực của tīrtha này được đặt nền trên truyền thuyết khởi nguyên: một con Haṃsa đã tu khổ hạnh (tapas) tại đây và chứng đắc địa vị làm vật cưỡi của Phạm Thiên (brahma-vāhanatā), từ đó xác lập tiền lệ thiêng liêng cho công năng của nơi chốn. Bài thuyết giảng tiếp theo nêu rõ nghi thức và đạo hạnh: người hành hương tắm tại Haṃsatīrtha và bố thí vàng (kāñcana-dāna) được tuyên bố giải thoát mọi tội lỗi và sẽ sinh về Phạm Thiên giới (Brahmaloka). Quả báo được miêu tả bằng hình ảnh huy hoàng: du hành trên cỗ xe trời do thiên nga kéo, rực sáng như mặt trời non, đầy đủ mọi lạc thú theo ý nguyện, lại có các đoàn apsarā hầu cận. Sau khi thọ hưởng theo sở cầu, linh hồn được nói sẽ trở lại làm người với jāti-smaraṇa (ký ức về các đời trước), hàm ý sự liên tục của nghiệp và đạo đức qua nhiều kiếp. Kết chương là điểm nhấn giải thoát: ai xả thân bằng hạnh saṃnyāsa thì đạt mokṣa; và phúc quả của tīrtha được tóm lược là diệt tội, tăng công đức, tiêu trừ sầu khổ.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश हंसतीर्थमनुत्तमम् । यत्र हंसस्तपस्तप्त्वा ब्रह्मवाहनतां गतः
Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Rồi sau đó, hỡi bậc chúa tể của cõi đất, hãy đến Haṃsatīrtha vô song—nơi chim Haṃsa tu khổ hạnh và đạt địa vị làm vật cưỡi của Phạm Thiên (Brahmā).”
Verse 2
हंसतीर्थे नरः स्नात्वा दानं दत्त्वा च काञ्चनम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति
Tại Haṃsatīrtha, người nào tắm gội và bố thí—cả vàng nữa—thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đi đến Brahmaloka.
Verse 3
हंसयुक्तेन यानेन तरुणादित्यवर्चसा । सर्वकामसमृद्धेन सेव्यमानोऽप्सरोगणैः
Người ấy được đưa đi trên thiên xa (vimāna) kéo bởi chim thiên nga, rực rỡ như mặt trời mới mọc; đầy đủ mọi điều mong cầu, và được các đoàn apsarā hầu cận.
Verse 4
तत्र भुक्त्वा यथाकामं सर्वान् भोगान् यथेप्सितान् । जातिस्मरो हि जायेत पुनर्मानुष्यमागतः
Tại đó, sau khi thọ hưởng mọi lạc thú theo ý muốn và điều mong cầu, khi trở lại thọ sinh làm người, người ấy quả thật sinh ra với ký ức các đời trước (jātismara).
Verse 5
संन्यासेन त्यजेद्देहं मोक्षमाप्नोति भारत
Hỡi Bhārata, nếu người ấy xả bỏ thân này bằng hạnh saṃnyāsa (xuất ly), thì sẽ chứng đắc mokṣa, tức giải thoát.
Verse 6
एतत्ते कथितं पार्थ हंसतीर्थस्य यत्फलम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वदुःखविनाशनम्
Hỡi Pārtha, ta đã nói cho con biết quả phúc của Haṃsatīrtha: nơi ấy linh thiêng, trừ sạch mọi tội lỗi và diệt tan mọi khổ đau.
Verse 196
अध्याय
Adhyāya: tiêu đề chương.