Adhyaya 193

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तेऽप्सरसः सर्वाः प्रणिपत्य पुनः पुनः । ऊचुर्नारायणं देवं तद्दर्शनसमीहया

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Khi lời ấy đã được thốt ra, tất cả các apsaras liền cúi lạy nhiều lần, rồi hướng về Thần Nārāyaṇa mà bạch, khát khao được chiêm bái Ngài.

Verse 2

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । भगवन्भवता योऽयमुपदेशो हितार्थिना । प्रोक्तः स सर्वो विज्ञातो माहात्म्यं विदितं च ते

Các apsaras (Vasantakāmā) thưa: Bạch Bhagavān, lời chỉ dạy Ngài ban vì lợi ích cho chúng con, chúng con đã hiểu trọn vẹn; và sự vĩ đại của Ngài cũng đã được chúng con thấu rõ.

Verse 3

यत्त्वेतद्भवता प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना । दर्शितेयं विशालाक्षी दर्शयिष्यामि वो जगत्

Bất cứ điều gì Ngài đã nói với nội tâm hoan hỷ, hỡi Nữ Thần mắt rộng, điều ấy đã được hiển lộ cho ta; và ta sẽ chỉ bày cho các nàng toàn thể vũ trụ này.

Verse 4

तत्रार्थे सर्वभावेन प्रपन्नानां जगत्पते । दर्शयात्मानमखिलं दर्शितेयं यथोर्वशी

Vì mục đích ấy, hỡi Đấng Chúa Tể của thế gian, xin Ngài hiển lộ trọn vẹn Thánh Thể của mình cho những ai đã quy y với toàn tâm, như Ngài từng hiển lộ cho Urvaśī.

Verse 5

यदि देवापराधेऽपि नास्मासु कुपितं तव । नमस्ते जगतामीश दर्शयात्मानमात्मना

Dẫu có lỡ phạm lỗi với chư thiên, nếu Ngài không nổi giận với chúng con, thì xin đảnh lễ Ngài, hỡi Chúa Tể muôn cõi; xin tự nơi thần lực của Ngài mà hiển lộ chính Ngài.

Verse 6

नारायण उवाच । पश्यतेहाखिलांल्लोकान्मम देहे सुराङ्गनाः । मधुं मदनमात्मानं यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छथ

Nārāyaṇa phán: Hỡi các tiên nữ, hãy nhìn đây—mọi thế giới đều ở trong thân Ta; cùng Madhu, Madana, chính Chân Ngã của Ta, và bất cứ điều gì khác các nàng muốn thấy.

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्देवस्तदा नारायणो नृप । उच्चैर्जहास स्वनवत्तत्राभूदखिलं जगत्

Śrī Mārkaṇḍeya thưa: Nói xong, hỡi Đại vương, Đức Bhagavān Nārāyaṇa cất tiếng cười vang; và ngay nơi ấy, toàn thể vũ trụ như hiển hiện theo âm vang ấy.

Verse 8

ब्रह्मा प्रजापतिः शक्रः सह रुद्रैः पिनाकधृक् । आदित्या वसवः साध्या विश्वेदेवा महर्षयः

Brahmā, Prajāpati, Śakra (Indra), và Đấng cầm Pināka (Śiva) cùng các Rudra; các Āditya, Vasu, Sādhya, Viśvedeवा và các bậc đại thánh hiền—hết thảy đều được thấy tại đó.

Verse 9

नासत्यदस्रावनिलः सर्वशश्च तथाग्नयः । यक्षगन्धर्वसिद्धाश्च पिशाचोरगकिन्नराः

Họ thấy Nāsaṭya và Dasra (hai Aśvin), Anila—Thần Gió—cùng mọi bậc chủ tể cõi trời, và các Thần Lửa; lại có Yakṣa, Gandharva, Siddha; cùng Piśāca, Nāga và Kinnara đều hiện ra.

Verse 10

समस्ताप्सरसो विद्याः साङ्गा वेदास्तदुक्तयः । मनुष्याः पशवः कीटाः पक्षिणः पादपास्तथा

Họ thấy tất cả các Apsara; mọi vidyā—khoa học và tri thức; các Veda cùng Vedāṅga và lời giáo huấn; loài người, muông thú, côn trùng, chim chóc, và cả cây cối cũng hiện trong thị kiến ấy.

Verse 11

सरीसृपाश्चाथ सूक्ष्मा यच्चान्यज्जीवसंज्ञितम् । समुद्राः सकलाः शैलाः सरितः काननानि च

Họ thấy trong Ngài loài bò sát và các sinh linh vi tế, cùng hết thảy những gì được gọi là hữu tình—lại có mọi đại dương, tất cả núi non, sông ngòi và rừng thẳm.

Verse 12

द्वीपान्यशेषाणि तथा तथा सर्वसरांसि च । नगरग्रामपूर्णा च मेदिनी मेदिनीपते । देवाङ्गनाभिर्देवस्य देहे दृष्टं महात्मनः

Trong thân thể của vị Thần Mahātmā ấy, họ thấy trọn vẹn mọi châu lục và hải đảo, cùng tất cả hồ ao; và trái đất đầy ắp thành thị, thôn làng—hỡi Chúa Tể Địa Cầu—được các thiên nữ chiêm kiến ngay trong thân Ngài.

Verse 13

नक्षत्रग्रहताराभिः सुसम्पूर्णं नभस्तलम् । ददृशुस्ताः सुचार्वङ्ग्यस्तस्यान्तर्विश्वं रूपिणः

Họ thấy vòm trời tràn đầy các chòm sao, hành tinh và tinh tú; những nàng dáng vẻ mỹ miều ấy chiêm ngưỡng toàn thể vũ trụ ở trong Ngài—Đấng Viśvarūpa, có hình thể chính là càn khôn.

Verse 14

ऊर्ध्वं न तिर्यङ्नाधस्ताद्यदान्तस्तस्य दृश्यते । तमनन्तमनादिं च ततस्तास्तुष्टुवुः प्रभुम्

Khi không thấy giới hạn của Ngài—không ở trên, không ngang, không ở dưới—bấy giờ họ ca tụng Đức Chúa, Đấng vô tận và vô thủy.

Verse 15

मदनेन समं सर्वा मधुना च वराङ्गनाः । ससाध्वसा भक्तिपराः परं विस्मयमागताः

Tất cả các thiếu nữ tuyệt mỹ ấy—cùng với Madana và Madhu—đầy lòng kính sợ thiêng liêng, chuyên nhất trong bhakti, và bị cuốn vào niềm kinh ngạc tối thượng.

Verse 16

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । पश्याम नादिं तव देव नान्तं न मध्यमव्याकृतरूपपारम् । परायणं त्वां जगतामनन्तं नताः स्म नारायणमात्मभूतम्

Các Apsaras Vasantā và Kāma thưa: “Ôi Thiên Thần, chúng con chẳng thấy khởi nguyên của Ngài, chẳng thấy chung cuộc, ngay cả trung gian cũng không—bờ xa của hình tướng Ngài là bất hiển. Ngài là nơi nương tựa tối thượng của các thế giới, Đấng Vô tận. Chúng con cúi lạy Nārāyaṇa, chính là Tự Ngã của muôn loài.”

Verse 17

महीनभोवायुजलाग्नयस्त्वं शब्दादिरूपस्तु परापरात्मन् । त्वत्तो भवत्यच्युते सर्वमेतद्भेदादिरूपोऽसि विभो त्वमात्मन्

Ngài là đất, trời, gió, nước và lửa; Ngài là các hình thái khởi từ âm thanh—hỡi Đấng Tối Thượng vừa vượt ngoài vừa ở trong muôn loài. Từ Ngài, ôi Acyuta, tất cả đều sinh khởi; dưới dạng sai biệt và muôn hình muôn vẻ Ngài hiện bày—nhưng Ngài chính là Tự Ngã trùm khắp, hỡi Vibhu.

Verse 18

द्रष्टासि रूपस्य परस्य वेत्ता श्रोता च शब्दस्य हरे त्वमेकः । स्रष्टा भवान् सर्वगतोऽखिलस्य घ्राता च गन्धस्य पृथक्शरीरी

Chỉ riêng Ngài, hỡi Hari, là Đấng thấy sắc, biết điều tối thượng, và nghe âm thanh. Ngài là Đấng sáng tạo, thấm khắp mọi hữu thể; và Ngài là Đấng ngửi hương, ngự trong những thân thể sai khác.

Verse 19

सुरेषु सर्वेषु न सोऽस्ति कश्चिन्मनुष्यलोकेषु न सोऽस्ति कश्चित् । पश्वादिवर्गेषु न सोऽस्ति कश्चिद्यो नांशभूतस्तव देवदेव

Lạy Đấng Thần của chư thần! Trong mọi thiên thần không ai, trong cõi người cũng không ai, trong loài thú và mọi hạng hữu tình cũng không ai—mà không là một phần của Ngài.

Verse 20

ब्रह्माम्बुधीन्दुप्रमुखानि सौम्य शक्रादिरूपाणि तवोत्तमानि । समुद्ररूपं तव धैर्यवत्सु तेजः स्वरूपेषु रविस्तथाग्निः

Lạy Đấng hiền hòa! Những hình tướng tôn quý bắt đầu từ Phạm Thiên, đại dương và mặt trăng—cùng các hình tướng như Thích-ca (Śakra)—đều là sự hiển lộ cao cả của Ngài. Trong bậc kiên định, hình tướng Ngài là đại dương; trong các hiện thân của quang minh, hình tướng Ngài là mặt trời, và cũng là lửa.

Verse 21

क्षमाधनेषु क्षितिरूपमग्र्यं शीघ्रो बलवत्सु वायुः । मनुष्यरूपं तव राजवेषो मूढेषु सर्वेश्वर पादपोऽसि

Lạy Đấng Tối Thượng! Trong những người giàu lòng nhẫn nhục, hình tướng tối thắng của Ngài là đất—sự vững bền tự thân. Trong kẻ mạnh và nhanh, Ngài là gió—năng lực của tốc hành. Khi hiện thân làm người, Ngài khoác y phục vương giả; còn với kẻ mê muội, lạy Chúa tể, Ngài đứng như cây—lặng thinh, bất động—gánh lấy vô minh của họ.

Verse 22

सर्वानयेष्वच्युत दानवस्त्वं सनत्सजातश्च विवेकवत्सु । रसस्वरूपेण जलस्थितोऽसि गन्धस्वरूपं भवतो धरित्र्याम्

Lạy Acyuta! Trong mọi nẻo tà vạy, Ngài hiện như xung lực kiểu daṇava; nhưng giữa người có phân biệt, Ngài là Sanatsujāta—minh triết cổ xưa bất tận. Là vị, Ngài trú trong nước; là hương, Ngài trú trong đất.

Verse 23

दृश्यस्वरूपश्च हुताशनस्त्वं स्पर्शस्वरूपं भवतः समीरे । शब्दादिकं ते नभसि स्वरूपं मन्तव्यरूपो मनसि प्रभो त्वम्

Ngài là hình tướng khả kiến như lửa; trong ngọn gió chuyển động, Ngài là hình tướng của xúc chạm. Âm thanh cùng cõi vi tế của nó là hình tướng Ngài trong hư không (ākāśa); và trong tâm, lạy Chúa tể, Ngài chính là đối tượng cần quán niệm.

Verse 24

बोधस्वरूपश्च मतौ त्वमेकः सर्वत्र सर्वेश्वर सर्वभूत । पश्यामि ते नाभिसरोजमध्ये ब्रह्माणमीशं च हरं भृकुट्याम्

Lạy Đấng Tối Thượng của muôn loài! Ngài là bản thể của giác tri thanh tịnh, là thực tại duy nhất trong trí hiểu, hiện hữu khắp mọi nơi. Con thấy Phạm Thiên (Brahmā) trong hoa sen nơi rốn Ngài, và thấy Īśa—Hara (Śiva) nơi giữa mày Ngài.

Verse 25

तवाश्विनौ कर्णगतौ समस्तास्तवास्थिता बाहुषु लोकपालाः । घ्राणोऽनिलो नेत्रगतौ रवीन्दु जिह्वा च ते नाथ सरस्वतीयम्

Lạy Nātha! Đôi Aśvin ngự nơi tai Ngài; các Lokapāla trụ vững nơi đôi tay Ngài. Gió là năng lực khứu giác của Ngài; Mặt Trời và Mặt Trăng an vị trong đôi mắt Ngài; và chính Nữ thần Sarasvatī, lạy Chúa, là lưỡi Ngài.

Verse 26

पादौ धरित्री जठरं समस्तांल्लोकान् हृषीकेश विलोकयामः । जङ्घे वयं पादतलाङ्गुलीषु पिशाचयक्षोरगसिद्धसङ्घाः

Đôi chân Ngài là Đất Mẹ; bụng Ngài dung chứa hết thảy các cõi—như vậy chúng con chiêm bái Ngài, lạy Hṛṣīkeśa. Chính chúng con ở nơi ống chân Ngài; còn nơi lòng bàn chân và các ngón chân là đoàn piśāca, yakṣa, nāga và siddha.

Verse 27

पुंस्त्वे प्रजानां पतिरोष्ठयुग्मे प्रतिष्ठितास्ते क्रतवः समस्ताः । सर्वे वयं ते दशनेषु देव दंष्ट्रासु देवा ह्यभवंश्च दन्ताः

Trong năng lực sáng tạo nam tính của Ngài, Prajāpati an trụ trên đôi môi Ngài; mọi nghi lễ tế tự (yajña) đều được thiết lập nơi Ngài. Lạy Deva, tất cả chúng con ở trong răng Ngài; nơi nanh Ngài các chư thiên trú ngụ—và chính răng ấy cũng là những quyền năng thiêng.

Verse 28

रोमाण्यशेषास्तव देवसङ्घा विद्याधरा नाथ तवाङ्घ्रिरेखाः । साङ्गाः समस्तास्तव देव वेदाः समास्थिताः सन्धिषु बाहुभूताः

Lạy Nātha! Mọi sợi lông trên thân Ngài là đoàn chư thiên; những đường vân nơi bàn chân Ngài là các Vidyādhara. Lạy Deva, các Veda cùng mọi bộ phận (aṅga) đều an lập trọn vẹn trong Ngài—nương nơi các khớp của Ngài, như những cánh tay lớn nâng đỡ toàn thể.

Verse 29

वराहभूतं धरणीधरस्ते नृसिंहरूपं च सदा करालम् । पश्याम ते वाजिशिरस्तथोच्चैस्त्रिविक्रमे यच्च तदाप्रमेयम्

Lạy Đấng Tối Thượng! Quyền năng nâng đỡ địa cầu của Ngài là Varāha; hình tướng luôn uy mãnh đáng sợ của Ngài là Narasiṃha. Chúng con còn chiêm ngưỡng tướng đầu ngựa (Hayagrīva) cao cả, và bước chân vô lượng của Ngài trong dáng Trivikrama.

Verse 30

अमी समुद्रास्तव देव देहे मौर्वालयः शैलधरास्तथामी । इमाश्च गङ्गाप्रमुखाः स्रवन्त्यो द्वीपाण्यशेषाणि वनादिदेशाः

Lạy Thần linh! Trong thân thể thiêng liêng của Ngài có các đại dương, cũng có các dãy núi và những ngọn núi nâng đỡ đỉnh cao. Các dòng sông chảy, khởi đầu từ Gaṅgā, cùng mọi châu lục, rừng núi và phương xứ—thảy đều an trụ trong Ngài.

Verse 31

स्तुवन्ति चेमे मुनयस्तवेश देहे स्थितास्त्वन्महिमानमग्र्यम् । त्वामीशितारं जगतामनन्तं यजन्ति यज्ञैः किल यज्ञिनोऽमी

Lạy Chúa Tể! Các bậc hiền triết này, đang sống trong thân phận hữu thân, ca ngợi đại vinh quang tối thượng của Ngài. Ngài là Đấng Cai Trị vô tận của muôn thế giới; những người hành lễ yajña quả thật thờ phụng Ngài bằng các nghi lễ thiêng liêng.

Verse 32

त्वत्तोहि सौम्यं जगतीह किंचित्त्वत्तो न रौद्रं च समस्तमूर्ते । त्वत्तो न शीतं च न केशवोष्णं सर्वस्वरूपातिशयी त्वमेव

Lạy Đấng mang mọi hình tướng! Trong thế gian này, điều gì hiền hòa cũng từ Ngài mà sinh, và điều gì dữ dội cũng từ Ngài mà hiện. Lạy Keśava, lạnh và nóng chẳng phải quyền lực riêng rẽ; chỉ Ngài vượt lên và bao trùm mọi hình thái tồn tại.

Verse 33

प्रसीद सर्वेश्वर सर्वभूत सनातनात्मपरमेश्वरेश । त्वन्मायया मोहितमानसाभिर्यत्तेऽपराद्धं तदिदं क्षमस्व

Xin Ngài đoái thương, lạy Sarveśvara—Đấng Tối Thượng của muôn loài, Tự Ngã vĩnh cửu ngự trong mọi chúng sinh, bậc Parameśvara vượt trên tất cả. Vì tâm trí bị māyā của Ngài che lấp, mọi lỗi lầm chúng con đã phạm đối với Ngài, xin Ngài tha thứ.

Verse 34

किं वापराद्धं तव देवदेव यन्मायया नो हृदयं तवापि । मायाभिशङ्किप्रणतार्तिहन्तर्मनो हि नो विह्वलतामुपैति

Ôi Đấng Thần của các thần! Làm sao có thể có lỗi thuộc về Ngài, khi bởi māyā của Ngài, lòng chúng con lại bị kéo xa, thậm chí xa khỏi chính Ngài? Ôi Đấng diệt khổ cho kẻ quy phục, vì sợ māyā ấy mà tâm trí chúng con thật sự rối bời.

Verse 35

न तेऽपराद्धं यदि तेऽपराद्धमस्माभिरुन्मार्गविवर्तिनीभिः । तत्क्षम्यतां सृष्टिकृतस्तवैव देवापराधः सृजतो विवेकम्

Nếu nơi Ngài không thể có lỗi nào chạm đến, nhưng nếu bởi chúng con—những kẻ rẽ sang đường tà—đã lỡ phạm điều bất kính với Ngài, xin được tha thứ. Ôi Đấng tạo dựng thế gian, ngay cả ‘tội lỗi đối với Thần’ này cũng gắn với sự phân biệt sáng suốt mà Ngài ban trong tạo hóa.

Verse 36

नमो नमस्ते गोविन्द नारायण जनार्दन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Xin đảnh lễ, đảnh lễ Ngài—Govinda, Nārāyaṇa, Janārdana. Nhờ tưởng niệm Thánh Danh của Ngài, nguyện mọi tội lỗi của chúng con tiêu tan không còn sót lại.

Verse 37

नमोऽनन्त नमस्तुभ्यं विश्वात्मन्विश्वभावन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Xin đảnh lễ Ngài, ôi Ananta; xin đảnh lễ Ngài, ôi Linh Hồn của vũ trụ, ôi Đấng nuôi dưỡng vũ trụ. Nhờ tưởng niệm Thánh Danh của Ngài, nguyện mọi tội lỗi của chúng con tiêu tan không còn sót lại.

Verse 38

वरेण्य यज्ञपुरुष प्रजापालन वामन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Ôi Đấng đáng tôn xưng, ôi Puruṣa của tế lễ, ôi Đấng hộ trì muôn loài, ôi Vāmana—nhờ tưởng niệm Thánh Danh của Ngài, nguyện mọi tội lỗi của chúng con bị diệt trừ hoàn toàn.

Verse 39

नमोऽस्तु तेऽब्जनाभाय प्रजापतिकृते हर । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Kính lễ Ngài, Đấng Liên Tề (rốn như hoa sen), hỡi Hari, Đấng thực hiện công việc của Prajāpati. Nhờ tưởng niệm Thánh Danh Ngài, xin cho mọi tội lỗi của chúng con tiêu tan không còn sót.

Verse 40

संसारार्णवपोताय नमस्तुभ्यमधोक्षज । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

Kính lễ Ngài, hỡi Adhokṣaja, con thuyền đưa muôn loài vượt qua biển cả luân hồi. Nhờ tưởng niệm Thánh Danh Ngài, xin cho tội lỗi chúng con tiêu diệt không còn dư sót.

Verse 41

नमः परस्मै श्रीशाय वासुदेवाय वेधसे । स्वेच्छया गुणयुक्ताय सर्गस्थित्यन्तकारिणे

Kính lễ Đấng Tối Thượng—Śrīśa, Vāsudeva, Vedhas, Đấng an bài muôn sự—Ngài tùy theo ý nguyện tự tại mà thọ nhận các guṇa, khiến nên tạo hóa, gìn giữ và tiêu dung.

Verse 42

उपसंहर विश्वात्मन्रूपमेतत्सनातनम् । वर्धमानं न नो द्रष्टुं समर्थं चक्षुरीश्वर

Ôi Linh Hồn của vũ trụ, xin thu nhiếp lại hình tướng vĩnh cửu này. Khi nó càng mở rộng, mắt chúng con không còn đủ sức chiêm ngưỡng nữa, lạy Đấng Tự Tại.

Verse 43

प्रलयाग्निसहस्रस्य समा दीप्तिस्तवाच्युत । प्रमाणेन दिशो भूमिर्गगनं च समावृतम्

Lạy Acyuta, quang huy của Ngài như ngàn ngọn lửa trong thời đại hoại diệt. Bởi sự bao la ấy, các phương, mặt đất và cả bầu trời đều bị phủ trùm.

Verse 44

न विद्मः कुत्र वर्तामो भवान्नाथोपलक्ष्यते । सर्वं जगदिऐकस्थं पिण्डितं लक्षयामहे

Chúng con chẳng biết mình đang đứng ở đâu; ôi Đấng Hộ Trì, chỉ Ngài là hiện rõ. Chúng con thấy toàn thể vũ trụ gom về một chỗ, như bị nén lại thành một khối duy nhất.

Verse 45

किं वर्णयामो रूपं ते किं प्रमाणमिदं हरे । माहात्म्यं किं नु ते देव यज्जिह्वाया न गोचरे

Ôi Hari, chúng con biết lấy gì để tả hình tướng của Ngài, và thước đo nào có thể bao trùm? Ôi Thần linh, sự vĩ đại của Ngài thật là gì, khi ngay cả lưỡi và lời cũng chẳng thể chạm tới.

Verse 46

वक्तारो वायुतेनापि बुद्धीनामयुतायुतैः । गुणनिर्वर्णनं नाथ कर्तुं तव न शक्यते

Ôi Chúa Tể, dẫu có người nói nhiều như gió, lại mang trí tuệ đến hàng chục triệu, thì cũng không thể kể trọn các đức tính của Ngài.

Verse 47

तदेतद्दर्शितं रूपं प्रसादः परमः कृतः । छन्दतो जगतामीश तदेतदुपसंहर

Chính hình tướng này Ngài đã cho thấy—Ngài đã ban ân phúc tối thượng. Nay, ôi Chúa Tể của muôn cõi, xin theo ý Ngài mà thu nhiếp sự hiển lộ này.

Verse 48

मार्कण्डेय उवाच । इत्येवं संस्तुतस्ताभिरप्सरोभिर्जनार्दनः । दिव्यज्ञानोपपन्नानां तासां प्रत्यक्षमीश्वरः

Mārkaṇḍeya nói: Được các Apsarā ấy ca tụng như vậy, Janārdana—Đấng Chúa—đã hiện ra trực tiếp trước mắt họ, vì họ được đầy đủ tri kiến thiêng liêng.

Verse 49

विवेश सर्वभूतानि स्वैरंशैर्भूतभावनः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतेषु लीयमानमधोक्षजम्

Đấng nuôi dưỡng muôn loài đã nhập vào mọi chúng sinh bằng chính các phần của Ngài. Thấy Adhokṣaja hòa nhập vào tất cả hữu tình, ai nấy đều kinh ngạc và kính sợ.

Verse 50

विस्मयं परमं चक्रुः समस्ता देवयोषितः । स च सर्वेश्वरः शैलान्पादपान्सागरान्भुवम्

Tất cả các thiên nữ đều kinh ngạc tột bậc. Và Đấng Tối Thượng, Chúa tể muôn loài—trong Ngài gồm cả núi non, cây cối, biển cả và địa cầu—vẫn tiếp tục thu nhiếp, hòa nhập vào vũ trụ.

Verse 51

जलमग्निं तथा वायुमाकाशं च विवेश ह । काले दिक्ष्वथ सर्वात्म ह्यात्मनश्चान्यथापि च

Đấng Toàn Ngã nhập vào nước, vào lửa, vào gió và vào hư không; cũng vậy, Ngài nhập vào thời gian và các phương. Quả thật, Ngài thấm nhuần tất cả như Đại Ngã của vũ trụ, và còn theo những phương thức hiện hữu khác của chính Ngài.

Verse 52

आत्मरूपस्थितं स्वेन महिम्ना भावयञ्जगत् । देवदानवरक्षांसि यक्षीविद्याधरोरगाः

An trụ trong chính tự-tướng của Ngài, Ngài dùng uy linh sẵn có mà nâng đỡ và hiển lộ thế gian—gồm chư thiên, dānava, rākṣasa, các yakṣiṇī, vidyādhara và loài nāga.

Verse 53

मनुष्यपशुकीटादिमृगपश्वन्तरिक्षगाः । येऽन्तरिक्षे तथा भूमौ दिवि ये च जलाश्रयाः

Loài người, thú vật, côn trùng và các loài khác; cùng những hữu tình du hành giữa trung không—kẻ ở trên trời, kẻ ở mặt đất, kẻ ở thiên giới, và những loài nương tựa nơi thủy vực.

Verse 54

तान्विवेश स विश्वात्मा पुनस्तद्रूपमास्थितः । नरेण सार्धं यत्ताभिर्दृष्टपूर्वमरिन्दम

Đấng Đại Ngã của vũ trụ nhập vào tất cả họ; rồi lại mang chính hình tướng ấy—hỡi bậc hàng phục kẻ thù—Ngài hiện ra như xưa các tiên nữ đã từng thấy, cùng với người nam ấy.

Verse 55

ताः परं विस्मयं जग्मुः सर्वास्त्रिदशयोषितः । प्रणेमुः साध्वसात्पाण्डुवदना नृपसत्तम

Tất cả các tiên nữ cõi trời đều kinh ngạc tột bậc; mặt tái đi vì kính sợ—hỡi bậc vương thượng—họ cúi mình đảnh lễ.

Verse 56

नारायणोऽपि भगवानाह तास्त्रिदशाङ्गनाः

Bấy giờ, Đức Bhagavān Nārāyaṇa cất lời với các tiên nữ ấy.

Verse 57

नारायण उवाच । नीयतामुर्वशी भद्रा यत्रासौ त्रिदशेश्वरः । भवतीनां हितार्थाय सर्वभूतेष्वसाविति

Nārāyaṇa phán: “Hãy đưa nàng Urvaśī hiền thục đến nơi vị Chúa tể chư thiên đang ngự. Vì lợi ích của các nàng, hãy biết rằng Ngài hiện hữu trong mọi loài hữu tình.”

Verse 58

ज्ञानमुत्पादितं भूयो लयं भूतेषु कुर्वता । तद्गच्छध्वं समस्तोऽयं भूतग्रामो मदंशकः

“Một lần nữa, trí tuệ đã được khơi dậy, và sự tan nhập vào các đại chủng cũng đã được thực hiện. Vậy hãy đi: toàn thể quần sinh này đều là một phần của Ta.”

Verse 59

अहमद्यात्मभूतस्य वासुदेवस्य योगिनः । अस्मात्परतरं नास्ति योऽनन्तः परिपथ्यते

Ta là Tự Ngã nội tại của Vāsudeva, bậc Du-già; không gì cao hơn điều này. Đấng Vô Tận được chứng ngộ như chỗ nương tựa tối thượng.

Verse 60

तमजं सर्वभूतेशं जानीत परमं पदम् । अहं भवत्यो देवाश्च मनुष्याः पशवश्च ये । एतत्सर्वमनन्तस्य वासुदेवस्य वै कृतम्

Hãy biết Ngài—Đấng Vô Sinh, Chúa tể muôn loài—là cảnh giới tối thượng. Ta, các nàng thiên nữ, chư thiên, loài người và muôn thú—hết thảy đều thật là công trình của Vāsudeva, Đấng Vô Tận.

Verse 61

एवं ज्ञात्वा समं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । सपश्वादिगुणं चैव द्रष्टव्यं त्रिदशाङ्गनाः

Biết như vậy rồi, hỡi các thiên nữ, hãy nhìn tất cả bằng tâm bình đẳng: chư thiên, a-tu-la và loài người; cùng các loài như muông thú v.v., với mọi phẩm tính sai khác của chúng.

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तास्तेन देवेन समस्तास्ताः सुरस्त्रियः । प्रणम्य तौ समदनाः सवसन्ताश्च पार्थिव

Mārkaṇḍeya thưa: “Tâu đại vương, được vị thần ấy dạy bảo như vậy, tất cả các thiên nữ đều cúi lạy hai vị; lòng kiêu mạn đã lắng xuống, rồi họ ra đi.”

Verse 63

आदाय चोर्वशीं भूयो देवराजमुपागताः । आचख्युश्च यथावृत्तं देवराजाय तत्तथा

Rồi họ đưa Urvaśī trở lại, đến yết kiến Thiên Đế và tâu bày mọi việc đã xảy ra, đúng như thực trạng.

Verse 64

मार्कण्डेय उवाच । तथा त्वमपि राजेन्द्र सर्वभूतेषु केशवम् । चिन्तयन्समतां गच्छ समतैव हि मुक्तये

Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi bậc minh vương, ngài cũng hãy quán niệm Keśava trong mọi loài hữu tình. Hãy tiến bước trong tâm bình đẳng, vì chính sự bình đẳng ấy đưa đến giải thoát (mokṣa).”

Verse 65

राजन्नेवं विशेषेण भूतेषु परमेश्वरम् । वासुदेव कथं दोषांल्लोभादीन्न प्रहास्यसि

Hỡi đức vua, khi ngài thấy rõ Parameśvara Vāsudeva hiện diện trong muôn loài như thế, làm sao ngài lại không gạt bỏ các lỗi như tham lam và những điều tương tự?

Verse 66

सर्वभूतानि गोविन्दाद्यदा नान्यानि भूपते । तदा वैरादयो भावाः क्रियतां न तु पुत्रक

Hỡi bậc quân vương, khi hiểu rằng mọi loài đều chẳng khác Govinda, thì những tâm niệm như thù hận và các thứ khác không nên khởi lên—hỡi con, tuyệt đối chớ làm.

Verse 67

इति पश्य जगत्सर्वं वासुदेवात्मकं नृप । एतदेव हि कृष्णेन रूपमाविष्कृतं नृप

Vì thế, hỡi đức vua, hãy chiêm ngưỡng toàn thể thế gian như chính tự tánh của Vāsudeva. Hỡi đức vua, chính chân tướng này đã được Kṛṣṇa hiển lộ.

Verse 68

परमेश्वरेति यद्रूपं तदेतत्कथितं तव । जन्मादिभावरहितं तद्विष्णोः परमं पदम्

Thực tại được gọi là “Đấng Tối Thượng (Parameśvara)”—chính hình tướng ấy đã được nói cho ngài. Nó vượt ngoài các trạng thái như sinh ra và những điều khác; đó là Paramapada, cảnh giới tối thượng của Viṣṇu.

Verse 69

संक्षेपेणाथ भूपाल श्रूयतां यद्वदामि ते । यन्मतं पुरुषः कृत्वा परं निर्वाणमृच्छति

Hỡi bậc hộ trì cõi đất, hãy nghe vắn tắt điều ta nói: ai thọ trì kiến giải này sẽ đạt Niết-bàn tối thượng.

Verse 70

सर्वो विष्णुसमासो हि भावाभावौ च तन्मयौ । सदसत्सर्वमीशोऽसौ महादेवः परं पदम्

Thật vậy, tóm lại muôn loài đều là Viṣṇu; cả hữu và vô đều thấm nhuần Ngài. Ngài là Chúa tể của hết thảy—cả chân lẫn vọng; chính Mahādeva là cảnh giới tối thượng.

Verse 71

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्

Với những người sa vào biển cả luân hồi, bị gió của các cặp đối đãi quật dập, lại oằn nặng gánh bảo hộ con trai, con gái và bạn đời—đang chìm trong dòng nước hiểm của các cảnh trần mà không có thuyền—chỉ có một nơi nương tựa: “con thuyền” Viṣṇu.

Verse 193

अध्याय

Chương (Adhyāya).