Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 7

Devanagari script

नारायणोदरे सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । त्वया स कथमूह्येत देवदेवो जगद्गुरुः

Transliteration

nārāyaṇodare sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram | tvayā sa kathamūhyeta devadevo jagadguruḥ

Translation

Trong chính thân thể của Nārāyaṇa an trú toàn thể tam giới, cả hữu tình và vô tình. Vậy làm sao ngươi có thể cõng nổi Đấng Thần của chư thần, bậc Đạo sư của vũ trụ?

Word by Word

• नारायणोदरे: in Nārāyaṇa's belly
• नारायणोदरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य उदरे = in the belly of Nārāyaṇa)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (three worlds)

• सचराचरम्: with the moving and the unmoving
• सचराचरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह-अर्थ) + चर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्वः (चर + अचर) ततः ‘स-’ उपपदेन सह; विशेषणम्

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• कथम्: how
• कथम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• ऊह्येत: could be conceived
• ऊह्येत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ऊह् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: ‘be conceived/imagined’)

• देवदेवः: the god of gods
• देवदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः = god of gods)

• जगद्गुरुः: the world-teacher
• जगद्गुरुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः गुरुः = teacher of the world)

Speaker

Śrī Maheśa (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: A speaker marvels at the paradox of ‘bearing’ the one who already contains the three worlds; the cosmic Vishnu is implied—worlds nested within his being—while the devotee/recipient stands in reverent doubt.

Characters & Entities

• Nārāyaṇa (Viṣṇu)
• Devadeva
• Jagadguru

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Supreme is depicted as all-containing; recognizing divine vastness cultivates reverence and dissolves ego.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is theological/cosmological rather than geographical; it appears within the Revā Khaṇḍa narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse teaches metaphysical awe rather than prescribing a practice.