Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः

Transliteration

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā bhaktibhāvena bhārata | gaṅgātīrthe tu sa snātaḥ samasteṣu na saṃśayaḥ

Translation

Hỡi Bhārata, ai tắm tại tīrtha ấy với lòng sùng kính, được xem như đã tắm ở các thánh địa của sông Hằng—thậm chí ở mọi tīrtha; điều này không còn nghi ngờ.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम्

• तीर्थे: at the ford/pilgrimage-place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचनम्

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारण/विरोधार्थक-निपातः (particle: but/indeed)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive)

• भक्ति-भावेन: with a feeling of devotion
• भक्ति-भावेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया (3rd/करण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्तेः भावः)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचनम्

• गङ्गा-तीर्थे: at the Gaṅgā-ford
• गङ्गा-तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गङ्गायाः तीर्थे)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्

• स्नातः: (is) bathed/has bathed
• स्नातः: Karta (Predicate/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (Past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; (भवति/अस्ति इति अध्याहारः)

• समस्तेषु: in all (places/holy spots)
• समस्तेषु: Adhikarana (Scope/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: समस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th), बहुवचनम्; विशेषणम् (implied ‘tīrtheṣu’ etc.)

• न: no/not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेध-निपातः (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st), एकवचनम्

Speaker

Narrator (Mārkaṇḍeya addressing Yudhiṣṭhira as Bhārata, inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgāvāhaka

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A devotee bathes with folded hands at the ford; behind him appear faint visionary overlays of famous Gaṅgā ghats and multiple tīrthas, signifying ‘all tīrthas’ contained in one act of devotion.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Tīrtha (Gaṅgāvāhaka implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion (bhakti) makes the pilgrimage efficacious; a single sincere bath at a praised tīrtha can equal the merit of many famous pilgrimages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse glorifies the same ‘that tīrtha’ of the passage—Gaṅgāvāhaka Tīrtha in Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform snāna (ritual bathing) at the tīrtha with bhakti-bhāva (devotional intent).