Adhyaya 169

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्परं तीर्थं पुण्यं पापप्रणाशनम् । माण्डव्यो यत्र संसिद्ध ऋषिर्नारायणस्तथा

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi người ta nên đi đến một tīrtha tối thắng khác, thanh tịnh và diệt trừ tội lỗi; nơi ấy hiền thánh Māṇḍavya đã chứng đắc viên mãn, và hiền thánh Nārāyaṇa cũng vậy.

Verse 2

नारायणेन शुश्रूषा शूलस्थेन कृता पुरा । तत्र स्नात्वा महाराज मुच्यते पापकञ्चुकात्

Thuở xưa, Nārāyaṇa đã thực hành sự phụng sự (seva) tại đó, khi ngài ở trên cọc nhọn (śūla). Tắm gội nơi ấy, hỡi Đại vương, người ta được giải thoát khỏi tấm áo của tội lỗi.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यमेतल्लोकेषु यत्त्वया कथितं मुने । न दृष्टं न श्रुतं तात शूलस्थेन तपः कृतम्

Yudhiṣṭhira thưa: Bạch hiền giả, điều ngài kể thật là kỳ diệu giữa các cõi. Kính bậc tôn trưởng, con chưa từng thấy hay nghe rằng có người tu khổ hạnh khi đứng trên cọc nhọn (śūla).

Verse 4

एतत्सर्वं कथय मे ऋषिभिः सहितस्य वै । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं माण्डव्यस्य कुतूहलात्

Xin ngài thuật lại trọn vẹn mọi điều ấy cho con, quả thật, khi con đang ngồi giữa hội chúng các ṛṣi—vì lòng hiếu kỳ về Māṇḍavya và về sự vĩ đại của thánh địa tīrtha này.

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृणु राजन्यथावृत्तपुरा त्रेतायुगे क्षितौ । लोकपालोपमो राजा देवपन्नो महामतिः

Śrī Mārkaṇḍeya thưa: Hỡi đại vương, xin lắng nghe việc đã xảy ra thuở xưa trên cõi đất vào thời Tretā-yuga. Có một vị vua đại trí, tựa như hộ thế, tên là Devapanna.

Verse 6

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च यज्वा दानरतः सदा । प्रजा ररक्ष यत्नेन पिता पुत्रानिवौरसान्

Ngài là bậc am tường dharma và đầy lòng tri ân, là người cử hành yajña, luôn chuyên tâm bố thí. Ngài hết lòng che chở muôn dân, như người cha bảo hộ các con ruột của mình.

Verse 7

दात्यायनी प्रिया भार्या तस्य राज्ञो वशानुगा । हारनूपुरघोषेण झङ्काररवनादिता

Ái hậu của nhà vua là Dātyāyanī, người thuận theo ý chỉ của đức vua; nàng vang ngân bởi tiếng leng keng của chuỗi ngọc và vòng chân (nūpura).

Verse 8

परस्परं तयोः प्रीतिर्वर्धतेऽनुदिनं नृप । वंशस्तम्बे स्थितो राजा संशास्ति पृथिवीमिमाम्

Tâu Đại vương, tình thâm của đôi bên mỗi ngày một tăng. Vững như trụ cột của dòng tộc, nhà vua trị vì cõi đất này một cách tốt đẹp, hợp với chính pháp.

Verse 9

हस्त्यश्वरथसम्पूर्णां धनवाहनसंयुताम् । अलंकृतो गुणैः सर्वैरनपत्यो महीपतिः

Vị chúa tể cõi đất có quân đội đầy đủ voi, ngựa và chiến xa, lại giàu của cải cùng mọi phương tiện. Dẫu trang nghiêm bởi mọi đức hạnh, nhà vua vẫn vô tự, không con nối dõi.

Verse 10

दुःखेन महताविष्टः संतप्तः सन्ततिं विना । स्नानहोमरतो नित्यं द्वादशाब्दानि भारत

Hỡi Bhārata, vì không có con nối dõi, vua bị nỗi khổ lớn bao trùm, lòng như bị lửa sầu thiêu đốt. Dẫu vậy, ngài vẫn hằng ngày chuyên cần tắm lễ và cúng tế hỏa đàn, bền chí suốt mười hai năm.

Verse 11

व्रतोपवासनियमैः पत्नीभिः सह तस्थिवान् । आराधयद्भगवतीं चामुण्डां मुण्डमर्दिनीम्

Cùng các hoàng hậu, ngài kiên trì trong các hạnh nguyện, chay giới và kỷ luật tu trì. Ngài phụng thờ Đức Bhagavatī Cāmuṇḍā, Đấng Muṇḍa-mardinī—kẻ diệt Muṇḍa.

Verse 12

स्तोत्रैरनेकैर्भक्त्या च पूजाविधिसमाधिना । जय वाराहि चामुण्डे जय देवि त्रिलोचने

Với nhiều bài tán tụng, với lòng bhakti, và với sự nhất tâm trong nghi thức thờ phụng, ngài ca ngợi rằng: “Chiến thắng thay Vārāhī! Chiến thắng thay Cāmuṇḍā! Chiến thắng thay, Ôi Nữ Thần Ba Mắt!”

Verse 13

ब्राह्मि रौद्रि च कौमारि कात्यायनि नमोऽस्तु ते । प्रचण्डे भैरवे रौद्रि योगिन्याकाशगामिनि

Xin đảnh lễ Ngài, ô Brāhmī; ô Raudrī; ô Kaumārī; ô Kātyāyanī. Ô Đấng mãnh liệt, ô Bhairavī, ô Raudrī—ô Yoginī du hành giữa hư không!

Verse 14

नास्ति किंचित्त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे । राज्ञा स्तुता च संतुष्टा देवी वचनमब्रवीत्

Trong ba cõi—hữu tình và vô tình—không có gì là ngoài Ngài, không gì kém hơn Ngài. Được nhà vua tán dương như vậy, Nữ Thần hoan hỷ và cất lời rằng:

Verse 15

वरयस्व यथाकामं यस्ते मनसि वर्तते । आराधिता त्वया भक्त्या तुष्टा दास्यामि ते वरम्

Hãy chọn điều ngươi ước muốn, bất cứ điều gì đang ngự trong tâm. Vì ngươi đã phụng thờ Ta bằng bhakti, Ta hoan hỷ; Ta sẽ ban cho ngươi một ân phúc.

Verse 16

देवपन्न उवाच । यदि तुष्टासि देवेशि वरार्हो यदि वाप्यहम् । पुत्रसन्तानरहितं संतप्तं मां समुद्धर

Devapanna thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ô Nữ Chúa của chư thiên, và nếu con xứng đáng nhận ân ban, xin cứu vớt con khỏi nỗi khổ này—con kẻ không con trai, không dòng dõi.”

Verse 17

सन्तानं नय मे वृद्धिं गोत्ररक्षां कुरुष्व मे । अपुत्रिणां गृहाणीह श्मशानसदृशानि हि

Xin làm cho dòng dõi con được tăng trưởng, và gìn giữ gotra của con. Vì ở đời này, nhà của kẻ không con thật chẳng khác gì bãi hỏa táng.

Verse 18

पितरस्तस्य नाश्नन्ति देवता ऋषिभिः सह । क्रियमाणेऽप्यहरहः श्राद्धे मत्पितरः सदा

Tổ tiên của người ấy không thọ hưởng, chư thiên cùng các ṛṣi cũng không dự phần; dẫu lễ śrāddha được cử hành ngày qua ngày, tổ tiên của ta vẫn mãi chẳng được thỏa nguyện.

Verse 19

दर्शयन्ति सदात्मानं स्वप्ने क्षुत्पीडितं मम । इति राज्ञो वचः श्रुत्वा देवी ध्यानमुपागता

Chính các bậc tổ tiên của ta cứ hiện đến trong mộng, bị cơn đói hành hạ. Nghe lời nhà vua nói vậy, Nữ Thần liền nhập vào thiền định.

Verse 20

दिव्येन चक्षुषा दृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् । प्रसन्नवदना देवी राजानमिदमब्रवीत्

Với thiên nhãn, Nữ Thần thấy trọn ba cõi, gồm cả loài động và loài tĩnh. Rồi, với dung nhan an hòa, Nữ Thần nói những lời này cùng nhà vua.

Verse 21

सन्तानं नास्ति ते राजंस्त्रैलोक्ये सचराचरे । यजस्व यज्ञपुरुषमपत्यं नास्ति तेऽन्यथा

Hỡi Đại vương, khắp ba cõi—giữa loài động và loài tĩnh—không có dòng con cái nào được định cho ngài. Vì vậy hãy thờ phụng Yajña-Puruṣa; bằng không, ngài sẽ không có con.

Verse 22

मया दृष्टं महीपाल त्रैलोक्यं दिव्यचक्षुषा । एवमुक्त्वा गता देवी राजा स्वगृहमागमत्

Hỡi bậc hộ trì cõi đất, với thiên nhãn ta đã thấy trọn ba cõi. Nói xong, Nữ Thần rời đi, còn nhà vua trở về cung thất của mình.

Verse 23

इयाज यज्ञपुरुषं संजाता कन्यका ततः । तेजस्विनी रूपवती सर्वलोकमनोहरा

Ngài đã thành kính thờ phụng Yajña-Puruṣa; rồi một ái nữ ra đời. Nàng rạng ngời, tuyệt sắc, làm say lòng muôn cõi.

Verse 24

देवगन्धर्वलोकेऽपि तादृशी नास्ति कामिनी । तस्या नाम कृतं पित्रा हर्षात्कामप्रमोदिनी

Ngay cả trong cõi chư thiên và Gandharva cũng không có giai nhân nào như nàng. Vì hoan hỷ, phụ thân đặt tên nàng là ‘Kāma-pramodinī’—người làm vui thỏa ái dục.

Verse 25

ततः कालेन ववृधे रूपेणास्तम्भयज्जगत् । हंसलीलागतिः सुभ्रूः स्तनभारावनामिता

Rồi theo thời gian nàng lớn khôn, dung sắc khiến thế gian như sững sờ. Dáng đi uyển chuyển như hạc múa; mày ngài xinh đẹp; và thân hơi nghiêng vì nặng bầu ngực.

Verse 26

रक्तमाल्याम्बरधरा कुण्डलाभरणोज्ज्वला । दिव्यानुलेपनवती सखीभिः सा सुरक्षिता

Nàng khoác vòng hoa đỏ và y phục đỏ, rực sáng bởi khuyên tai và châu báu. Thân được xức hương thơm nhiệm mầu, lại được các thị nữ canh giữ cẩn mật.

Verse 27

कुचमध्यगतो हारो विद्युन्मालेव राजते । भ्रमराञ्चितकेशी सा बिम्बोष्ठी चारुहासिनी

Chuỗi ngọc nằm giữa đôi gò bồng đảo lấp lánh như vòng sét. Tóc nàng đen như đàn ong; môi đỏ như trái bimba; và nụ cười duyên dáng.

Verse 28

कर्णान्तप्राप्तनेत्राभ्यां पिबन्तीवाथ कामिनः । चन्द्रताम्बूलसौरभ्यैराकर्षन्तीव मन्मथम्

Với đôi mắt như vươn tới tận vành tai, nàng dường như uống trọn các người tình bằng ánh nhìn; và với hương trầu cau tựa ánh trăng, nàng dường như còn lôi cuốn cả Manmatha—vị thần ái tình—về phía mình.

Verse 29

कम्बुग्रीवा चारुमध्या ताम्रपादाङ्गुलीनखा । निम्ननाभिः सुजघना रम्भोरू सुदती शुभा

Cổ nàng như vỏ ốc thiêng, eo thon duyên dáng; bàn chân, ngón chân và móng ánh sắc đỏ đồng. Rốn sâu, hông nở cân xứng, đùi tựa Rambhā, răng đều đẹp—nàng thật cát tường và kiều diễm.

Verse 30

मातापितृसुहृद्वर्गे क्रीडानन्दविवर्धिनी । एकस्मिन्दिवसे बाला सखीवृन्दसमन्विता

Được mẹ cha và vòng thân hữu yêu mến, luôn làm tăng niềm vui của những cuộc chơi, cô thiếu nữ ấy một ngày kia đã lên đường cùng nhóm bạn gái.

Verse 31

चन्दनागरुतांबूलधूपसौमनसाञ्चिता । गृहीत्वा पुष्पधूपादि गता देवीप्रपूजने

Được điểm trang bằng đàn hương, trầm hương, trầu cau, hương đốt và hoa thơm, nàng mang theo hoa, hương và các lễ vật khác, rồi đi đến để cử hành việc thờ phụng Nữ Thần.

Verse 32

तडागतट उत्सृज्य भूषणान्यङ्गवेष्टकान् । चक्रुः सरसिताः क्रीडां जलमध्यगतास्तदा

Rời bờ ao, họ đặt sang một bên các đồ trang sức và khăn áo quấn thân; rồi những thiếu nữ ấy bước vào hồ, đi đến giữa làn nước và vui đùa tại đó.

Verse 33

क्रीडन्तीं तामवेक्ष्याथ ससखीं विमले जले । राक्षसः शम्बरो नाम श्येनरूपेण चागमत्

Thấy nàng cùng các bạn chơi đùa trong làn nước trong sạch, một la-sát tên Śambara liền đến đó, hóa thân thành chim ưng.

Verse 34

गृहीता जलमध्यस्था तेन सा काममोदिनी । खमुत्पपात दुष्टात्मा गृहीत्वाभरणान्यपि

Khi nàng đang ở giữa dòng nước, hắn liền bắt lấy Kāmapramodinī; kẻ ác tâm ấy còn mang theo cả đồ trang sức rồi vọt lên không trung.

Verse 35

वायुमार्गं गतः सोऽथ कामिन्या सह भारत । अपतन्कुण्डलादीनि यत्र तोये महामुनिः

Rồi hắn đưa thiếu nữ đi theo lối của gió, hỡi Bhārata; và tại vùng nước nơi vị đại thánh hiền đang hiện diện, những chiếc khuyên tai cùng các trang sức khác đã rơi xuống.

Verse 36

माण्डव्यो नर्मदातीरे काष्ठवत्संजितेन्द्रियः । लीनो माहेश्वरे स्थाने नारायणपदे परे

Māṇḍavya, bên bờ sông Narmadā, chế ngự các căn như khúc gỗ, an trú trong thánh địa của Maheśvara—vững trụ nơi địa vị tối thượng của Nārāyaṇa.

Verse 37

तस्य चानुचरो भ्राता भ्रातुः शुश्रूषणे रतः । तपोजपकृशीभूतो दध्यौ देवं जनार्दनम्

Và người em của ngài, làm kẻ tùy tùng, chuyên tâm phụng sự anh mình; thân gầy đi vì khổ hạnh và trì tụng, đã thiền niệm về Đức Chúa Janārdana.

Verse 169

। अध्याय

“Chương” (dấu ghi chép/colophon chỉ sự phân chia chương).