Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 10

Devanagari script

क्रोशद्वयमिदं चक्रे भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

Transliteration

krośadvayamidaṃ cakre bhuktimuktipradāyakam | tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā mucyate sarvakilbiṣaiḥ

Translation

Ngài khiến vùng này rộng đến hai krośa trở thành nơi ban cả bhukti (phúc lạc thế gian) lẫn mukti (giải thoát). Ai tắm gội tại tīrtha ấy sẽ được giải trừ mọi tội lỗi.

Word by Word

• क्रोशद्वयम्: a distance of two krośas
• क्रोशद्वयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्रोश + द्वय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; परिमाण (two krośas)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश

• चक्रे: made
• चक्रे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; 'made/created'

• भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्: granting enjoyment and liberation
• भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: भुक्ति + मुक्ति + प्रदायक (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणं (इदम्/क्रोशद्वयम्)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

• तीर्थे: at the tīrtha
• तीर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

• नरः: a man
• नरः: Kartr (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Gerund)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having bathed)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे—'is released'

• सर्वकिल्बिषैः: from all sins
• सर्वकिल्बिषैः: Apadana (Ablative sense via Instrumental)
• Type: Noun
• Root: सर्व + किल्बिष (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; अपादानार्थे/हेतौ (from/by all sins)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śukla-tīrtha (two-krośa precinct)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Narādhipa (king)

Visual Art Cues

Scene: Śiva consecrates a two-krośa sacred zone around the tīrtha; pilgrims bathe and emerge radiant, freed from sins; the landscape is marked as a protective, merit-giving mandala.

Characters & Entities

• Śuklatīrtha
• Bhukti
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A consecrated tīrtha can grant both dharmic prosperity and liberation, with sin-removal through ritual bathing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śuklatīrtha and its surrounding sacred precinct measured as two krośas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha is explicitly stated to free one from all sins.