Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

Devanagari script

हुंकारिता विशालाक्षी पीनोरुजघनस्थला । तत्क्षणाच्चाभवद्रौद्रा कालरात्रीव भारत

Transliteration

huṃkāritā viśālākṣī pīnorujaghanasthalā | tatkṣaṇāccābhavadraudrā kālarātrīva bhārata

Translation

Bị tiếng “huṃkāra” ấy đánh trúng, Nữ Thần mắt lớn—hông rộng, đùi đầy—ngay khoảnh khắc liền trở nên khủng khiếp, hỡi Bhārata, như Kālarātrī.

Word by Word

• हुङ्कारिता: (she) who was made to roar/was roared at
• हुङ्कारिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हुङ्कार (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → हुंकारित (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP) ‘हुङ्कारित’ = हुंकारेण कृत/प्रभाविता

• विशालाक्षी: the wide-eyed one
• विशालाक्षी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: विशालानि अक्षी यस्याः

• पीनोरुजघनस्थला: she with full thighs and hips/haunches
• पीनोरुजघनस्थला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पीन + ऊरु + जघन + स्थल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: पीनौ ऊरू जघनं च स्थलम् च यस्याः (समाहार-लक्षण)

• तत्क्षणात्: from that very moment
• तत्क्षणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तत् + क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष: तस्मिन् क्षणे/ततः क्षणात्

• च: and
• च: Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• रौद्रा: fierce/terrible
• रौद्रा: Karta-predicative (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कालरात्री: Kālarātrī (Night of Time)
• कालरात्री: Upamāna (Standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: काल + रात्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: कालरूपा रात्री

• इव: like
• इव: Upamā-marker
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-सूचक (comparative particle)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Narrator (addressing ‘Bhārata’)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-tīra (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Bhārata

Visual Art Cues

Scene: Maheśvarī, struck by huṃkāra, instantly shifts into a Kālarātrī-like form—eyes blazing, posture widened, aura dark and fiery—while the horizon trembles.

Characters & Entities

• Devī
• Kālarātrī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess contains both tenderness and terror; when cosmic balance demands, she manifests as time’s night—Kālarātrī.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is directly praised in this line; it is part of the Revā Khaṇḍa’s larger sacred narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.