Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तत्कालोचितधर्मेण वेष्टितो रौरवे पतेत् । तस्यास्तद्रुधिरं पापः पिबते कालमीप्सितम्

Transliteration

tatkālocitadharmeṇa veṣṭito raurave patet | tasyāstadrudhiraṃ pāpaḥ pibate kālamīpsitam

Translation

Bị trói buộc bởi tội lỗi do bỏ bê bổn phận đúng thời, kẻ ấy rơi vào địa ngục Raurava; tại đó, kẻ tội nhân phải uống máu của nàng trong thời gian mà nghiệp số ấn định.

Word by Word

• तत्कालोचितधर्मेण: by the duty appropriate to that time
• तत्कालोचितधर्मेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक) + उचित (प्रातिपदिक; √वच्/√उच्? ‘उचित’ as adjective) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental ‘by/with’); समासः: तत्-काल-उचित-धर्म (निर्धारण/सम्बन्ध-तत्पुरुष)

• वेष्टितः: wrapped/encircled
• वेष्टितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √वेष्ट् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)

• रौरवे: in Raurava (hell)
• रौरवे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रौरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)

• पतेत्: would fall
• पतेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पत् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• तस्याः: of her
• तस्याः: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण

• रुधिरम्: blood
• रुधिरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुधिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म

• पापः: the sinner
• पापः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

• पिबते: drinks
• पिबते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• कालम्: for a time
• कालम्: Karma/Adverbial (Duration/काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कालाधिकरणार्थे द्वितीया (accusative of duration)

• ईप्सितम्: desired/appointed
• ईप्सितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √आप्/√ईप्स् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; ‘कालम्’ इति विशेषण

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A stark moral tableau: the sinner bound by coils labeled 'kāla-ucita-dharma-bhaṅga' falls into the fiery Raurava; attendants of Yama enforce punishment; a distant, calm Revā river contrasts as a path of purification.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Raurava (Naraka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma teaching emphasizes that violating time-bound duties leads to severe post-mortem consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse provides moral framing within the Somnātha account.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it warns about failing in “kālocita-dharma” (duty appropriate to the proper time).