Mantra 15
Rishi: Yājñavalkya (traditional Śukla-Yajurvedic attribution for VS liturgical strata)
Devata: Medhā as sought from Varuṇa, Agni-Prajāpati, Indra-Vāyu, and Dhātṛ
Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (not a fixed ṛgvedic metre)
Samhita Patha (Devanagari)
मे॒धां मे॒ वरु॑णो ददातु मे॒धाम॒ग्निः प्र॒जाप॑तिः । मे॒धामिन्द्र॑श्च वा॒युश्च॑ मे॒धां धा॒ता द॑दातु मे॒ स्वाहा॑
Transliteration
mēdhā́m mē váruṇo dadātu mēdhā́m agníḥ prajā́patiḥ | mēdhā́m índraś ca vāyúś ca mēdhā́m dhātā́ dadātu mē svā́hā ||
Translation
Nguyện Varuṇa ban cho con medhā (trí tuệ, minh triết). Nguyện Agni, tức Prajāpati, ban cho con medhā. Nguyện Indra và Vāyu ban cho con medhā. Nguyện Dhātṛ ban cho con medhā: Svāhā!
Padapatha (Word Analysis)
मेधाम् । मे । वरुणः । ददातु । मेधाम् । अग्निः । प्रजापतिः । मेधाम् । इन्द्रः । च । वायुः । च । मेधाम् । धाता । ददातु । मे । स्वाहा ।
Word by Word
मेधाम्intelligence; sacred insight
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक) अथवा मेधस्- (नपुंसक)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
ददातुmay (he) give
ददातु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (दाने)
मेधाम्intelligence; sacred insight
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक) अथवा मेधस्- (नपुंसक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
कर्ता (अग्निः-प्रजापतिः समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
मेधाम्intelligence; sacred insight
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक) अथवा मेधस्- (नपुंसक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
वायुःVāyu
वायुः:
कर्ता
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
चand
च:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच
मेधाम्intelligence; sacred insight
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक) अथवा मेधस्- (नपुंसक)
धाताDhātṛ (the Creator/Sustainer)
धाता:
कर्ता
TypeNoun
Rootधातृ (प्रातिपदिक; √धा ‘धारणे/विधाने’ से कर्तृ-प्रत्यय)
ददातुmay (he) give
ददातु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (दाने)
मेto me / for me
मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
स्वाहाsvāhā (ritual exclamation)
स्वाहा:
(उद्गार/सम्बोधन-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
V
VaruṇaA
AgniP
PrajāpatiI
IndraV
VāyuD
DhātṛRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes