Shukla Yajur Veda — Adhyaya 32, Mantra 10
Rishi: Traditionally ascribed within Vājasaneyin transmission to the Yājñavalkya-lineage (Śukla-Yajus redactional authority)
Devata: Prajāpati / Dhātṛ-Vidhātṛ (the Ordainer as cosmic architect)
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length)
Samhita Patha (Devanagari)
स नो॒ बन्धु॑र्जनि॒ता स वि॑धा॒ता धामा॑नि वेद॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । यत्र॑ दे॒वा अ॒मृत॑मानशा॒नास्तृ॒तीये॒ धाम॑न्न॒ध्यैर॑यन्त
Transliteration
sa no bándhur janitā́ sa vidhātā́ dhāmā́ni veda bhúvanāni víśvā | yátra devā́ amṛ́tam-ānaśānās tṛtī́ye dhā́mann adhyáirayan
Translation
Ngài là thân thuộc của chúng ta, là đấng sinh thành, là đấng sắp đặt; Ngài biết các trú xứ, biết mọi thế giới—nơi đó, các thần sau khi đạt được bất tử, tại trú xứ thứ ba đã khiến (nghi lễ) vận hành theo đúng lộ trình.
Padapatha (Word Analysis)
सः । नः । बन्धुः । जनिता । सः । विधाता । धामानि । वेद । भुवनानि । विश्वा । यत्र । देवाः । अमृतम्-आनशानाः । तृतीये । धामन् । अध्यैरयन्त
Word by Word
सःhe / that (one)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बन्धुःkinsman, friend, protector
बन्धुः:
Kartā
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
जनिताbegetter, progenitor
जनिता:
Kartā
TypeNoun (agent) / participial
Root√जन् + तृच् (जनितृ > जनिता)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
विधाताdisposer, ordainer, creator
विधाता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootवि + √धा + तृच् (विधातृ > विधाता)
धामानिabodes, stations, seats
धामानि:
Karma
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
वेदknows
वेद:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
भुवनानिworlds, beings/realms
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू-न)
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अमृतम्immortality, ambrosia
अमृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
आनशानाःhaving attained, enjoying
आनशानाः:
Kartā
TypeParticiple (perfect/attained-state) used adjectivally
Rootआ + √अश् (व्याप्तौ/अश्नोतेः ‘to attain’) + क्त (परस्मैपदीय-भूतकृदन्त; ‘आनशान’)
तृतीयेin the third
तृतीये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (ordinal)
Rootतृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
धामन्abode, station
धामन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधामन्
अध्यैupon, over (in/at)
अध्यै:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि + (इ/ए) — वैदिक-निपात/अव्यय (पदपूरण/उपसर्गवत्)
अरयन्तthey went / they moved
अरयन्त:
Kartā
TypeVerb
Root√ऋ (गत्यर्थे) / √अर् (गत्यर्थे) — वैदिक रूप ‘अरयन्त’
Entities Mentioned
P
PrajāpatiD
DhātṛV
VidhātṛD
Devāḥ (the Gods collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes