Shukla Yajur Veda — Adhyaya 26, Mantra 11
Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra-sūkta tradition; specific seer to be fixed by RV source-identification for this pada)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type (to be confirmed by RV source match)
Samhita Patha (Devanagari)
तं वो॑ द॒स्ममृ॑ती॒षहं॒ वसो॑र्मन्दा॒नमन्ध॑सः । अ॒भि व॒त्सं न स्वस॑रेषु धे॒नव॒ इन्द्रं॑ गी॒र्भिर्न॑वामहे
Transliteration
táṃ vo dasmáṃ ṛtīṣáhaṃ vásor mandānáṃ ándhasaḥ | abhí vatsáṃ ná svásareṣu dhenáva índraṃ gīrbhír navāmahe
Translation
Đấng kỳ diệu, đấng chịu đựng mọi cuộc công kích—Indra, vị chủ của của cải, hoan hỷ trong chén Soma—chúng con tán dương Ngài bằng thánh ca, như bò sữa theo chính dòng lối của mình chạy về với bê con.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । वः । दस्मम् । ऋतीषहम् । वसोः । मन्दानम् । अन्धसः । अभि । वत्सम् । न । स्वसरेषु । धेनवः । इन्द्रम् । गीर्भिः । नवामहे ।
Word by Word
तम्him / that (one)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दस्मम्wondrous, mighty
दस्मम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदस्म (प्रातिपदिक)
ऋतीषहम्overcoming harms/attacks
ऋतीषहम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootऋति-षह (प्रातिपदिक; ‘ऋतीन्/ऋतीः’ + √सह ‘to endure/overcome’)
वसोःof wealth / of the good
वसोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
मन्दानम्rejoicing, exhilarated
मन्दानम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमन्दान (प्रातिपदिक; √मद् ‘to be glad/intoxicated’ से वर्तमान-कृदन्त/विशेषणार्थ)
अन्धसःof soma-juice
अन्धसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वत्सम्calf
वत्सम्:
कर्म (उपमान-आश्रय)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
उपमान-सूचक
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
स्वसरेषुamong (his/their) sisters
स्वसरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्वसर (प्रातिपदिक)
धेनवःmilch-cows
धेनवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns/words of praise
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर् (प्रातिपदिक)
नवामहेwe praise
नवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√नु (नव्) ‘to praise’
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes