Mantra 84

Rishi: Traditionally attributed within the Sarasvatī/Indra hymn-cycle (RV provenance); in VS usage treated as received mantra-lineage.

Devata: Sarasvatī

Chandas: Triṣṭubh (as transmitted in the RV-style cadence for these verses)

Samhita Patha (Devanagari)

पा॒व॒का न॒: सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती । य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः

Transliteration

pāvakā naḥ sárasvatī vā́jebhir vājínīvatī | yajñáṃ vaṣṭu dhiyā́vasuḥ ||

Translation

Nguyện Sarasvatī, Đấng thanh tẩy, thuộc về chúng con, giàu quyền năng chiến thắng và đầy sức lực, Đấng lấy tư tưởng linh hứng làm bảo tàng, nâng đỡ tế lễ (yajña) này.

Padapatha (Word Analysis)

पावका । नः । सरस्वती । वाजेभिः । वाजिनी-वती । यज्ञम् । वष्टु । धिया-वसुः

Word by Word

• पावका: purifying, pure
• पावका: Kartā (कर्ता-सम्बन्धः; सरस्वती के साथ)
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक; √पू ‘शोधन/पावन’ से निष्पन्न) अथवा पावक- (विशेषण)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna (सम्प्रदान; ‘हमारे लिए/हमको’ अर्थे)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Kartā
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• वाजेभिः: with prizes/strengths (vigor, bounty)
• वाजेभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• वाजिनीवती: possessing winning power / rich in vigor
• वाजिनीवती: Kartā (कर्ता-सम्बन्धः; सरस्वती के साथ)
• Type: Adjective
• Root: वाजिनीवत् (प्रातिपदिक; ‘वाजिनी’ + वत्)

• यज्ञम्: the sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• वष्टु: may (she) desire/favor
• वष्टु: —
• Type: Verb
• Root: √वश् (वशँ कान्तौ/इच्छायाम्; वैदिक प्रयोग ‘वष्टु’ = ‘इच्छतु/अनुगृह्णातु’)

• धियावसुः: rich in inspiration/wisdom (bestowing wealth through insight)
• धियावसुः: Kartā (कर्ता-सम्बन्धः; सरस्वती के साथ)
• Type: Adjective
• Root: धियावसु (प्रातिपदिक; धिया ‘बुद्ध्या/प्रज्ञया’ + वसु ‘धन/वसु’ → ‘धिया-वसु’ बहुव्रीहिः)

Entities Mentioned

• Sarasvatī