Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 56
Rishi: Uncertain without anukramaṇī; likely Soma-liturgical attribution.
Devata: Aśvins; Sarasvatī; Indra (as recipient of indriya)
Chandas: To be verified (likely Triṣṭubh/Jagatī).
Samhita Patha (Devanagari)
त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒तेऽश्विनो॒भा सर॑स्वती । मध्वा॒ रजा॑ᳪसीन्द्रि॒यमिन्द्रा॑य प॒थिभि॑र्वहान्
Transliteration
tanūpā́ bhiṣájā suté’śvinóbhā sárasvatī | mádhvā rájāṁsīndriyám índrāya pathíbhir vahān ||
Translation
Khi Soma được ép, những bậc hộ thân, mang năng lực chữa lành—cả đôi Aśvin và Sarasvatī—với vị ngọt, theo các nẻo đường, chuyên chở xuyên các cõi, đem quyền lực của Indra dâng đến Indra.
Padapatha (Word Analysis)
त॒नू॒पा । भि॒षजा॑ । सु॒ते । अ॒श्विनो॒भा । सर॑स्वती । मध्वा॒ । रजा॑ᳪसि । इन्द्रि॒यम् । इन्द्रा॑य । प॒थिभिः॑ । व॒हान्
Word by Word
तनूपाthe body-protector (guardian of the body)
तनूपा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू-पा (प्रातिपदिक; ‘तनू’ + ‘पा’ रक्षक) / तनूपा-
भिषजाwith the physician/healer
भिषजा:
करण
TypeNoun
Rootभिषज्- (प्रातिपदिक) / भिषज्
सुतेin/at the pressed (Soma)
सुते:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootसु- (धातु ‘to press/extract (Soma)’) → सुत (कृदन्त) / सुत-
अश्विनोभाboth Aśvins
अश्विनोभा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिक) + उभा (सर्वनाम/विशेषण) → अश्विनौ उभौ
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसरस्वती- (प्रातिपदिक)
मध्वाwith honey/sweetness
मध्वा:
करण
TypeNoun
Rootमधु- (प्रातिपदिक)
रजांसिthe regions/atmospheric spaces (dusty realms)
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस्- (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्vital power; strength
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्रिय- (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
पथिभिःby/with paths
पथिभिः:
करण
TypeNoun
Rootपथि- (प्रातिपदिक)
वहान्bringing; carrying (as a bearer)
वहान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवह् (धातु ‘to carry/bring’) → वहान् (कृदन्त, वर्तमान-कृदन्त/शतृ-प्राय) / वहत्
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes