Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 41
Rishi: RV seer-complex associated with Agni household imagery (traditional RV attribution; in VS usage subordinated to ritual function).
Devata: Agni.
Chandas: Jagatī/triṣṭubh-like cadence (RV correspondence required for exact meter; this VS extraction is typically treated as triṣṭubh-family).
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑: । अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इष॑ᳪ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ।
Transliteration
agníṃ táṃ manyé yó vásur ástaṃ yáṃ yánti dhenávaḥ | ástam árvanta āśávo'́stam nítyāso vājína íṣaṃ stotṛ́bhya ā́ bhara ||
Translation
Ta cho rằng Agni chính là vị thiện phú (Vasu) ấy; về nhà của Ngài, đàn bò sữa đi đến; về nhà của Ngài, những tuấn mã nhanh nhẹn đi đến; về nhà của Ngài, những chiến mã đoạt giải, luôn được thắng ách, cũng đi đến. Hãy đem dưỡng lực (iṣ) đến đây cho những người tán tụng.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । तम् । म॒न्ये॒ । यः । वसु॒र् । अस्तम् । यम् । यन्ति॑ । धे॒नवः॑ । अस्तम् । अर्व॑न्तः । आ॒शवः॑ । अस्तम् । नित्या॑सः । वा॒जिनः॑ । इष॑म् । स्तो॒तृभ्यः॑ । आ । भ॒र ।
Word by Word
अग्निम्Agni (as the object of thought/praise)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
तम्him/that (one)
तम्:
कर्म (अग्निम्-विशेषण/अन्वय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्येI think/consider
मन्ये:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते)
यःwho
यः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसुःgood/wealth-giving; a beneficent one
वसुः:
कर्तृ/विशेषण (यः-सम्बन्धः)
TypeNoun/Adjective
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
अस्तम्to home; down; to setting
अस्तम्:
अधिकारण/दिशा-निर्देश (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय/निपात; ‘home/down’)
यम्whom
यम्:
कर्म (यन्ति-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्तिthey go
यन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√या (याति)
धेनवःcows
धेनवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु- (प्रातिपदिक)
अस्तम्to home; down
अस्तम्:
अधिकारण/दिशा-निर्देश
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय)
अर्वन्तःsteeds; horses
अर्वन्तः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्वन्त्- (प्रातिपदिक)
आशवःswift
आशवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootआशु- (प्रातिपदिक)
अस्तम्to home; down
अस्तम्:
अधिकारण/दिशा-निर्देश
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय)
नित्याःever-regular; constant
नित्याः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनित्य- (प्रातिपदिक)
वाजिनःprize-winning (steeds); vigorous ones
वाजिनः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक)
इषम्nourishment; refreshment; strength
इषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्- (प्रातिपदिक; ‘refreshment/strength’)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootस्तोतृ- (प्रातिपदिक)
आtowards; hither; forth
आ:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
भरbring; bear (you bring)
भर:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (भरति)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes