Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 87
Rishi: Yājñavalkya-line transmission (general).
Devata: Anti-devatā: Yakṣman; instrumental devatās: Vāta (Wind), and symbolic carriers (birds, mist).
Chandas: Triṣṭubh (probable).
Samhita Patha (Devanagari)
सा॒कं य॑क्ष्म॒ प्र प॑त॒ चाषे॑ण किकिदी॒विना॑ । सा॒कं वात॑स्य॒ ध्राज्या॑ सा॒कं न॑श्य नि॒हाक॑या
Transliteration
sā́kaṃ yákṣma prá pata cā́ṣeṇa kikidī́vinā | sā́kaṃ vā́tasya dhrā́jyā sā́kaṃ naśya nihā́kayā ||
Translation
Cùng với bệnh hao mòn (yakṣma), hãy bay vọt ra ngoài—cùng với cāṣa, cùng với kikidīvin. Cùng với luồng xô dạt của gió (dhrajyā), cùng với sương mù (nihākā), hãy cùng nhau tiêu tan.
Padapatha (Word Analysis)
साकम् । यक्ष्म । प्र । पत । चाषेण । किकिदीविना । साकम् । वातस्य । ध्राज्या । साकम् । नश्य । निहाकया ।
Word by Word
साकम्together, along with
साकम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय) < साक (सह-अर्थे)
यक्ष्मconsumption, disease (yakṣma)
यक्ष्म:
Karma
TypeNoun
Rootयक्ष्म (प्रातिपदिक)
प्रforth, away
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
पतfly/fall away! depart!
पत:
Kriyā
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
चाषेणwith the chāṣa-bird (a bird used as a remover/warder-off)
चाषेण:
Karaṇa
TypeNoun
Rootचाष (प्रातिपदिक)
किकिदीविनाwith the kikidīvin-bird
किकिदीविना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकिकिदीविन् (प्रातिपदिक; पक्षिनाम)
साकम्together, along with
साकम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
वातस्यof the wind
वातस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
ध्राज्याwith the rushing force/impetus
ध्राज्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootध्राजि/ध्राज्य (प्रातिपदिक; ‘वेग/प्रचण्ड-गति’)
साकम्together, along with
साकम्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
नश्यperish! vanish!
नश्य:
Kriyā
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
निहाकयाwith mist/fog (as with a smothering veil)
निहाकया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनिहाका (प्रातिपदिक; ‘धूम/कुहासा/तमस्’)
Entities Mentioned
Y
YakṣmanV
VātaC
Cāṣa (bird)K
Kikidīvin (bird)N
Nihākā (mist)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes