Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 77
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Oṣadhayaḥ / Vīrudhaḥ (Plants)
Chandas: Triṣṭubh-like (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
ओष॑धी॒: प्रति॑ मोदध्वं॒ पुष्प॑वतीः प्र॒सूव॑रीः । अश्वा॑ इव स॒जित्व॑रीर्वी॒रुध॑: पारयि॒ष्ण्व॒:
Transliteration
oṣádhīḥ práti modadhvaṃ púṣpavatīḥ prasū́varīḥ | áśvā iva sajítvarīr vīrúdhaḥ pārayíṣṇvaḥ
Translation
Hỡi các dược thảo, hãy đáp lại mà hoan hỷ—những loài mang hoa, kết quả dồi dào, sinh sản phong phú! Như những tuấn mã chiến thắng trong cuộc đua, hỡi các cây cỏ (vīrudh), hãy là kẻ đưa qua bờ, vượt khỏi hiểm nguy.
Padapatha (Word Analysis)
ओषधीः । प्रति । मोदध्वम् । पुष्प-वतीः । प्र-सूवरीः । अश्वाः । इव । स-जित्वरीः । वीरुधः । पारयिष्ण्वः ।
Word by Word
ओषधीःO herbs / medicinal plants
ओषधीः:
सम्बोधन (आह्वान/उद्देशन)
TypeNoun
Rootओषधि- (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in response
प्रति:
(क्रियाविशेषण) प्रत्यभिमुखता/प्रत्यवस्थान
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
मोदध्वम्rejoice (you all)!
मोदध्वम्:
क्रिया (सम्बोधितकर्तृ-व्यापार)
TypeVerb
Root√मुद् (मोदने)
पुष्पवतीःflower-bearing
पुष्पवतीः:
विशेषण (ओषधीः)
TypeAdjective
Rootपुष्पवत्- (प्रातिपदिक)
प्रसूवरीःbringing forth / productive
प्रसूवरीः:
विशेषण (ओषधीः)
TypeAdjective
Rootप्रसूवरि- (प्रातिपदिक; ‘प्रसू’/‘प्रसव’ से सम्बन्धित)
अश्वाःhorses
अश्वाः:
उपमान (इव के साथ)
TypeNoun
Rootअश्व- (प्रातिपदिक)
इवlike; as
इव:
उपमान-प्रदर्शक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सजित्वरीःswiftly conquering / swiftly moving
सजित्वरीः:
विशेषण (वीरुधः/ओषधीः)
TypeAdjective
Rootसजित्वरी- (प्रातिपदिक; ‘सजित्वर’ = शीघ्रजयी/शीघ्रगामी)
वीरुधःO plants / creepers
वीरुधः:
सम्बोधन/उद्देशन (ओषधीः के समार्थक रूप में)
TypeNoun
Rootवीरुध्- (प्रातिपदिक)
पारयिष्ण्वःcausing to cross over; delivering (safely)
पारयिष्ण्वः:
विशेषण (वीरुधः/ओषधीः)
TypeAdjective
Rootपारयिष्णु- (प्रातिपदिक; √पॄ/√पार् ‘पारयति’ से ‘पारयिष्णु’ = पार कराने में समर्थ)
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Herbs)V
Vīrudhaḥ (Plants/creepers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes