Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 76
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Oṣadhayaḥ (with Indra-epithet ‘Śatakratu’ resonances)
Chandas: Triṣṭubh-like (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
श॒तं वो॑ अम्ब॒ धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुह॑: । अधा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒मं मे॑ अग॒दं कृ॑त
Transliteration
śatáṃ vo amba dhā́māni sahásram utá vo rúhaḥ | ádhā śatakrato yūyám imáṃ me agádaṃ kṛta
Translation
Hỡi Mẹ, quyền năng của các ngươi là một trăm, và sự sinh trưởng của các ngươi là một nghìn. Vậy nên, hỡi đấng có trăm năng lực, hãy làm cho ta phương dược này, thuốc giải độc này.
Padapatha (Word Analysis)
शतम् । वः । अम्ब । धामानि । सहस्रम् । उत । वः । रुहः । अधा । शत-क्रत्वो इति शतक्रत्वः । यूयम् । इमम् । मे । अगदम् । कृत ।
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (संख्याविशेषणरूपेण)
TypeNoun (numeral)
Rootशत (प्रातिपदिक)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अम्बO mother
अम्ब:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअम्बा (प्रातिपदिक)
धामानिabodes; stations; dwellings
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
कर्म (संख्याविशेषणरूपेण)
TypeNoun (numeral)
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वःof you / your
वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
रुहःgrowths; shoots; ascents (lit. ‘risings’)
रुहः:
कर्म
TypeNoun (kṛdanta/derivative)
Rootरुह् (धातु) → रुह् (कृदन्त-प्रातिपदिक, ‘रुह्’ = ‘उद्गम/आरोहण’/‘shoots’ इत्यर्थे)
अथthen; now
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
शतक्रत्वोO hundred-powered one (Indra)
शतक्रत्वो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण)
यूयम्you (plural)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अगदम्remedy; antidote; medicine
अगदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअगद (प्रातिपदिक)
कृतmade; prepared
कृत:
कर्म-विशेषण
TypeParticiple (past passive)
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Medicinal Plants)A
Ambā / Mātṛ-rūpā Oṣadhi (Mother-form of the plants)I
Indra (Śatakratu resonance)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes